Bazı okuyucularımızdan gelen çeşitli sorulara yanıt vermek babında en çok gündemde olan ekonomi terimlerinin anlamlarını, piyasada hangi işlevi gördüğünü kaleme alalım. Fırsat buldukça bunları sizler adına açıklamaya ve örneklendirmeye devam edeceğiz…
1. Enflasyon: Genel olarak fiyatların yükselmesi ve para biriminin değerinin düşmesi olarak tanımlanmaktadır. Enflasyon, mal ve hizmetlerin fiyatlarının sürekli olarak yükselmesi sonucu, alım gücünün azalmasına neden olur. Bir malın fiyatının artması enflasyon olarak nitelendirilemez. Enflasyondan söz etmemiz için toplam mal ve hizmet sepetindeki fiyatların genel yükselmesi, enflasyon olarak değerlendirilir.
2. Rezerv Para: Bir ülkenin Merkez Bankası tarafından yabancı para ve altın gibi değerli varlıkları depolamak amacıyla kullanılan para miktarıdır. Rezerv para, ülkenin dış ticaret dengesini korumak ve döviz kurlarının istikrarını sağlamak gibi amaçlar için kullanılır. Gerektiğinde para politikaları aracılığıyla bu rezerv artı (+) yada (-) olarak piyasalarda hareket ettirilir.
3. Bütçe Açığı: Bir ülkenin gelirlerinin, harcamalarını karşılamak için yeterli olmadığı durumda ortaya çıkan borç miktarıdır. Bütçe açığı, genellikle kamu harcamalarının gelirleri aşması sonucu oluşur ve ülkenin borçlanma ihtiyacını arttırır. Bütçe ağının Gayri Safi Milli Hasıla’ya oranı önemlidir. Bu miktarın aşılması ülkenin kredibilitesi açısından negatif olarak değerlendirilir.
4. Faiz Oranı: Bir kredi ya da borcun geri ödenmesi için ödenen faiz miktarıdır. Faiz oranı, genellikle Merkez Bankası tarafından belirlenir ve ekonomideki dengeleri etkileyebilir. Faiz oranları piyasalarda çeşitli adlarla ortaya çıkar. Politika faiz oranı, reel faiz oranı, bileşik faiz oranı vs gibi…
5. Döviz Kuru: Bir ülkenin para biriminin, diğer ülkenin para birimi karşısındaki değerini ifade eden orandır. Döviz kuru, uluslararası ticarette ve yatırımlarda önemli bir rol oynar ve döviz kurlarındaki değişimler ekonomik göstergeleri etkileyebilir. Döviz kurunun artması, ulusal para biriminin değerini düşürürken, döviz fiyatlarının düşmesi, ulusal para biriminin değerlenmesine neden olur.
6. Gelir Dağılımı: Bir ülkedeki gelirin, hane halkı ya da bireyler arasında ne kadar adaletli bir şekilde dağıldığını ifade eden bir kavramdır. Gelir dağılımı adaletsiz olduğu durumlarda sosyal ve ekonomik eşitsizlikler artabilir ve toplumda huzursuzluk ortaya çıkabilir.
7. Reel Gelir: Bir kişinin elde ettiği gelirin, enflasyonun etkisi göz önünde bulundurularak düzeltilmiş halidir. Reel gelir, bir kişinin satın alma gücünü gösterir ve ekonomideki değişimleri daha doğru bir şekilde ölçümlemeye yardımcı olur. Kısacası bu gelir, enflasyondan arındırılmış gelirdir.
8. Tahvil: Ülke hazineleri ya da ülkede mal ve hizmet üreten anonim şirketler, kamu kuruluşları veya devlet tarafından bütçe finansmanı ihtiyacının giderilmesi amacıyla ihraç edilen, vadesi bir yıldan fazla olan borçlanma senetleridir. Tahvillerin satılmasındaki esas amaç; daha ucuz finansman sağlanmasıdır.
9. Menkul Kıymetler: Finansal piyasalarda alınıp satılabilen, değeri olan ve genellikle yatırım amacıyla kullanılan her türlü değeri ifade eder. Hisse senetleri, tahviller, bonolar, dövizler, emtialar gibi yatırım araçları menkul kıymet örnekleridir. / Devam edecek…
