Geri kalmış ülkelerin en önemli ekonomik ve sosyal gerçeklerinden biri çocuk işçiliğidir. Türkiye’nin de imzacısı olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi, 18 yaşın altındaki her bireyin çocuk olduğunu söyler. Yaşamanın her çocuğun temel hakkı olduğunu ve herkesin ilk görevinin çocukların yaşamını korumak olduğunu, hiç kimsenin çocuklara karşı olan sorumluluklarını onlara zarar verecek şekilde kullanamayacağını belirtir. Bunlara ek olarak devletin, çocukların hiçbir zarara uğramaması için her türlü önlemi almakla yükümlü olduğunu kabul etmektedir. Buna paralel olarak anayasamızın 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu çocuğun yaşama, gelişme, korunma ve katılım haklarının güvence altına alınması, çocuğun yarar ve esenliğinin gözetilmesi, çocuk ve ailesinin herhangi bir nedenle ayrımcılığa tâbi tutulmaması ilkelerini gözetmektedir.
Peki, bunca yasaya, sözleşmeye, karara rağmen neden çocuklar haklarına ulaşamıyorlar? Neden çocuklar hala çalışıyor ya da çalıştırılıyor? Bunun en önemli sebebi yoksulluk ve işsizlik. Düşük ücretlerle hane geçimini sağlayamayan yetişkinler çocukların çalışmasına izin veriyor. Yoksulluğa ek olarak, ülkemizde çocukların en fazla çalıştığı sektör olan tarım sektöründeyse kültür faktörünün de devreye girdiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Mevsimlik tarım sahalarında çocukluğundan beri çalışan yetişkinlerin bu durumu normal karşılaması, kendi çocuklarının da çalışmasında bir sakınca görmemesine sebep oluyor.
Son 11 yılda, 0-14 yaş arası 238 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirirken,15-17 yaş arasında ise 451 çocuk öldü.
Cinsiyete göre dağılım incelendiğinde 99 kız çocuğunun ve 590 erkek çocuğunun yaşamını yitirdiği belirtilirken ölen göçmen çocuk sayısının ise 80 olduğu belirtildi.
İSİG verilerinde göre ölüm sebepleri; yüzde 28 tarfik servis kazası, yüzde 17 boğulma zehirlenme, yüzde 14 ise ezik göçük olarak açıklandı.
İş kollarına göre ölümler incelendiğinde tarım/orman yüzde 55'le en yüksek paya sahip işkolu oldu.
İnşaat/yol çalışmalarında ölen çocuk işçilerin payı yüzde 11 olarak gerçekleşirken, metal ve konaklama iş kolunda ölenlerin payı ise yüzde 7 olarak açıklandı.
Gıda iş kolundaki ölümlerin payı ise yüzde 3 oldu.
