Bugün 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü Türk kadını bugünün aksine Cumhuriyet döneminde dünya ülkelerinden önce ilklere imza attı. Türk kadını, dünyadaki birçok ülkedeki kadınlardan önce seçme ve seçilme hakkına kavuştu. Milli Mücadele’de cepheye silah taşıyan, vatan için savaşan kadınlar modern Türkiye’nin gelişmesine de öncülük etti. Bilim, sanat, tıp gibi alanlarda yürüttükleri çalışmalarla tüm dünyada da adından söz ettiren Cumhuriyet kadınları, kendilerinden sonra gelen kuşaklar için rol model oldu. Atatürk’ün çizdiği yolda, gösterdiği hedefe doğru ilerledi ve ilerleyecek.
Tarihte ilklere imza atmış Türk kadınlarını sizler için derledik.
Safiye Ali: Türkiye'nin ilk kadın doktoru. Osmanlı İmparatorluğu döneminde çeşitli hizmetleriyle tanınmış bir ailenin kızıdır. İstanbul'da Robert Kolej'i bitirdikten sonra, maddi güçlüklere rağmen Almanya'da tıp eğitimi aldı ve böylece Türkiye'nin ilk kadın doktoru oldu. Almanya'da II. Dünya Savaşı sonrası yaralıları iyileştirdi. Türkiye'ye dönmesinin ardından, kansere yakalanarak vefat etti.
Suat Berk: İlk kadın hakimlerimizden. Hakim olarak tayin edilen üç kadından biri. 21 yaşında hakimliğe başlayan Berk: 'Ben zannederdim ki herkes mahkemeleri dinlemek için, işleri olanlar geliyor, meğerse hakim kadını seyretmek için geliyorlarmış' diyen hukukçumuzdur.
Sabire Aydemir: Türkiye'nin ilk veteriner hekimi. Gönüllü olarak Anadolu'ya tayinini istedikten sonra görev yaptığı Samsun Atakum'da bulunan Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsünden Bakteriyoloji Mütehassısı Kuduz Laboratuvarı şefi olarak emekli oldu. İngilizce ve Almanca bilen Sabire Hanım; bir kız bir erkek çocuk annesiydi.
Vasfiye Özkoçak: İlk Türk gazeteci ve muhabir. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Gazetecilik Enstitüsü'nden mezun olan ilk üç kadından biriydi. Özkoçak meslek hayatına 1952 yılında Cumhuriyet Gazetesi'nde başladı. Milli eğitim, üniversite, işçi, esnaf, polis adliye muhabirlikleri ve istihbarat şefliği yapan Özkoçak, 1960 yılında Milliyet Gazetesine geçti. Vasfiye Özkoçak, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Gazeteciler Federasyonu ve Türkiye Gazeteciler Sendikasında yöneticilik yaptı.
Semiha Es: İlk Türk kadın savaş muhabiri ve fotoğrafçı. Ünlü gazeteci Hikmet Feridun Es'in eşi ve ilk kadın savaş fotoğrafçılarından sayılıyordu. Fotoğrafa eşinin röportaj seyahatleriyle başladı. Eşi ile gittiği Kore'de Hürriyet Gazetesi savaşın görüntülenmesi için Semiha Es'i görevlendirdi. Tam 100 yaşında vefat etmiştir.
Keriman Halis Ece: 1932’de Belçika'da düzenlenen Dünya Güzellik Yarışması'nda, Keriman Halis Türkiye adına yarışarak "Dünya Güzellik Kraliçesi" unvanını kazandı. Bu tarihi zaferin ardından Mustafa Kemal Atatürk, Halis'e "Ece" soyadını verdi. Bu başarı, o dönemde tüm Türkiye’de büyük bir coşku ile karşılandı.
Sabiha Gökçen: Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından birisidir ve dünyanın ilk kadın savaş uçağı pilotudur. Mustafa Kemal Atatürk'ün sekiz manevî evladından birisi idi. Uçuş kariyeri boyunca 8.000 saat civarı uçuş gerçekleştirdi; bunlardan otuz ikisi muharebe görevi idi. Adı, İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı verildi.
Yıldız Moran: Türk fotoğrafının akademik eğitim almış ve profesyonel anlamdaki ilk kadın fotoğrafçısı. 1951'de Robert Kolej'den mezun olmuştur. Aslında resim okumak istemiş ama dayısı sanat tarihi profesörü Mazhar Şevket İpşiroğlu'nun etkisiyle fotoğrafa yönelmiş ve fotoğraf eğitimi almak için İngiltere'ye gitmiştir. İngiltere'de sergiler açmıştır. Özdemir Asaf'ın eşidir aynı zamanda. Evlendikten sonra fotoğrafçılığı bırakmıştır.
