Türkiye'nin önemli tarımsal ürünleri arasında yer alan yağlık ayçiçeğinde 2026 yılı hasat dönemi sürüyor. Üreticiler ürünlerini piyasaya sunarken son dönemde ithalata ilişkin alınan kararlar ayçiçeği fiyatlarının seyrinde belirleyici olmaya başladı.
Piyasada bir süre yukarı yönlü hareket eden fiyatlar, yağlık ayçiçeği tohumu ve ayçiçek yağı ithalatına ilişkin gelişmelerin ardından geriledi. Bazı önemli alıcı kuruluşlar da fiyatlarını aşağı yönlü güncelledi.
AYÇİÇEĞİ İTHALATINDA TARİH ÖNE ÇEKİLDİ
Ağustos ayında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında uygulanacak gümrük vergisine ilişkin takvim değiştirildi.
Sanayicinin ham madde ihtiyacının karşılanması amacıyla yapılan düzenleme kapsamında yüzde 20 seviyesindeki gümrük vergisinin yüzde 12'ye indirileceği tarih 30 Kasım'dan 1 Ekim 2026'ya çekildi.
Böylece yağlık ayçiçeği tohumu için düşük gümrük vergisi uygulamasının daha önce belirlenen tarihten yaklaşık iki ay önce başlamasının önü açıldı.
TMO 12 BİN TON AYÇİÇEK YAĞI İÇİN İHALEYE ÇIKTI
Ayçiçeği piyasasında yakından takip edilen bir diğer gelişme ise Toprak Mahsulleri Ofisi'nden (TMO) geldi.
TMO, 12 bin ton ayçiçek yağı ithalatı için ihale süreci başlattı. İhalenin, Türkiye'de ayçiçeği hasadının devam ettiği ve yerli ürünün piyasaya girdiği döneme denk gelmesi üreticilerin de gündemine girdi.
İthalata ilişkin gelişmelerin ardından piyasada fiyatların aşağı yönlü hareket ettiği görüldü.
ÇUKOBİRLİK FİYATI 38 TL'YE ÇEKTİ
2026 ürünü yağlık ayçiçeği alımlarına yüzde 44 yağ oranına sahip ürün için kilogram başına 35,5 TL fiyatla başlayan Çukobirlik, piyasadaki yükselişin ardından alım fiyatını 39 TL/kg seviyesine kadar çıkarmıştı.
Son gelişmelerin ardından fiyat yeniden güncellendi.
Çukobirlik, yüzde 44 yağ oranındaki yağlık ayçiçeğinin kilogram alım fiyatını 38 TL'ye çekti. Böylece 39 TL seviyesine kadar çıkan fiyat kilogram başına 1 TL gerilemiş oldu.
KONYA ŞEKER'DEN 2 TL'LİK İNDİRİM
Ayçiçeği alım fiyatında aşağı yönlü değişikliğe giden kuruluşlardan biri de Konya Şeker oldu.
Konya Şeker'de kilogram başına 37,5 TL'ye kadar yükselen yağlık ayçiçeği alım fiyatı 35,5 TL'ye indirildi.
Böylece kilogram başına 2 TL'lik düşüş gerçekleşti. Bu fark, 1 ton ayçiçeği üzerinden hesaplandığında 2 bin TL'ye karşılık geliyor.
GÖZLER TRAKYA BİRLİK'E ÇEVRİLDİ
Ayçiçeği üreticisinin yakından takip ettiği Trakya Birlik ise 2026 ürünü yağlık ayçiçeği için alım fiyatını henüz açıklamadı.
Özellikle Trakya'da hasadın ilerlemesiyle birlikte Trakya Birlik'in açıklayacağı fiyatın piyasadaki yeni seviyelerin oluşmasında etkili olması bekleniyor.
Üreticiler fiyatın yanı sıra ödeme koşulları ve alım kriterlerine ilişkin yapılacak açıklamayı da bekliyor.
AYÇİÇEĞİNDE FİYATLAR NEDEN DÜŞTÜ?
Yağlık ayçiçeğinde son dönemde fiyatların gündeme gelmesinin temelinde ithalata ilişkin iki önemli gelişme bulunuyor.
Yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında yüzde 12'lik gümrük vergisinin uygulanacağı tarihin 1 Ekim'e çekilmesi ve TMO'nun 12 bin tonluk ayçiçek yağı ithalat ihalesine çıkması, hasat döneminde piyasanın yakından takip ettiği başlıklar arasında yer aldı.
Türkiye'nin ayçiçeği ve ham yağ ihtiyacının bir bölümünü ithalat yoluyla karşılaması nedeniyle dış alım piyasada önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. İthalat takvimindeki değişiklikler de yerli ürünün fiyat oluşumunda yakından izleniyor.
AYÇİÇEĞİ ÜRETİCİSİ FİYATLARI TAKİP EDİYOR
Hasadın devam ettiği dönemde yaşanan fiyat düşüşü nedeniyle üreticilerin gözü önümüzdeki günlerde piyasadan gelecek yeni rakamlara çevrildi.
Özellikle TMO'nun ithalat ihalesinin sonuçları, 1 Ekim'de devreye girecek düşük gümrük vergili ithalat ve Trakya Birlik'in açıklayacağı 2026 yılı alım fiyatı ayçiçeği piyasasında takip edilecek başlıca gelişmeler olacak.
Mevcut durumda yüzde 44 yağ oranındaki ürün için Çukobirlik'in alım fiyatı 38 TL/kg, Konya Şeker'in fiyatı ise 35,5 TL/kg seviyesinde bulunuyor.
