Staj ve çıraklık dönemlerinde sigorta kaydı bulunan ancak bu girişleri uzun vadeli sigorta başlangıcı kabul edilmeyen vatandaşların talepleri gündemdeki yerini koruyor.

Mevcut uygulamada aday çırak, çırak ve mesleki eğitim gören öğrenciler için yapılan sigorta, esas olarak iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta kollarını kapsıyor. Bu nedenle söz konusu tarihler, genel kural olarak emekliliğe esas uzun vadeli sigorta başlangıcı kabul edilmiyor.

2026'DA MECLİS'E YENİ TEKLİFLER SUNULDU

Staj ve çıraklık mağdurlarının yakından takip ettiği önemli gelişmelerden biri 3 Haziran 2026 tarihinde yaşandı.

TBMM kayıtlarına göre 2/3710 esas numaralı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi Meclis Başkanlığına sunuldu.

Teklifte, başta 1999 öncesinde zorunlu staj ve çıraklık yapanlar olmak üzere zorunlu staj ve çıraklık kapsamındaki çalışanların işe başlangıç tarihlerinin sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesi amaçlanıyor. Teklifin 11 Eylül 2026 itibarıyla TBMM'deki durumu ise “Komisyonda” olarak görülüyor. Esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonu gösteriliyor.

TEMMUZ AYINDA BİR TEKLİF DAHA GELDİ

Konuyla ilgili dikkat çeken bir başka teklif ise 21 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu.

2/3778 esas numaralı teklifte, kısa vadeli sigorta kapsamında bulunan bazı sigortalıların uzun vadeli sigorta kollarına dahil edilebilmesi, kısa vadeli sigorta başlangıcının uzun vadeli sigorta başlangıcı olarak değerlendirilmesi ve çıraklık, staj ve eğitim sürelerinin borçlanılabilecek süreler arasına eklenmesi amaçlanıyor.

Bu teklif, özellikle geçmişte staj veya çıraklık yapmış ancak bu dönemleri emeklilik hesabında kullanamayan vatandaşlar açısından önem taşıyor.

EN ÇOK MERAK EDİLEN KONU: SİGORTA BAŞLANGICI SAYILACAK MI?

Staj ve çıraklık mağdurlarının temel talebi, ellerindeki ilk sigorta kartında veya SGK kayıtlarında görülen staj ve çıraklık giriş tarihlerinin emeklilik açısından da başlangıç kabul edilmesi.

Mevcut mevzuatta ise staj veya çıraklık kapsamında yapılan kısa vadeli sigorta, tek başına emeklilik başlangıcını geriye çekmiyor.

SGK da daha önce yaptığı açıklamada, stajyer veya öğrencilerin sigortalılık başlangıcının ve emeklilik yaşının değiştirilmesinin yönetmelikle değil, kanuni düzenlemeyle mümkün olabileceğini belirtmişti.

Dolayısıyla TBMM’deki tekliflerin yasalaşıp yasalaşmayacağı ve yasalaşması halinde kapsamının nasıl belirleneceği kritik önem taşıyor.

1999 ÖNCESİ STAJ VE ÇIRAKLIK NEDEN ÖNEMLİ?

Tartışmanın en dikkat çekici başlıklarından birini 8 Eylül 1999 öncesinde staj veya çıraklık sigortası bulunan vatandaşlar oluşturuyor.

Bu kesimin beklentisi, staj veya çıraklık başlangıcının uzun vadeli sigorta başlangıcı kabul edilmesi halinde emeklilik şartlarının da buna göre yeniden değerlendirilmesi.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Meclis’e kanun teklifi sunulmuş olması düzenlemenin yasalaştığı anlamına gelmiyor. Kimin yararlanacağı, borçlanma yapılıp yapılmayacağı, hangi tarihlerin kapsama alınacağı ve emeklilik şartlarına etkisi ancak kabul edilip yürürlüğe giren nihai bir kanunla kesinleşebilir.

MECLİS'TE DE GÜNDEME GELDİ

Staj ve çıraklık sigortası konusu 2026 yılı içerisinde milletvekilleri tarafından TBMM Genel Kurulu'nda da gündeme taşındı.

Nisan ve mayıs aylarındaki Genel Kurul konuşmalarında, staj ve çıraklık dönemlerindeki sigorta girişlerinin emeklilik başlangıcı kabul edilmesi yönündeki talepler dile getirildi.

Öte yandan TBMM kayıtlarında farklı tarihlerde sunulmuş, staj ve çıraklık sürelerinin borçlanılması veya uzun vadeli sigorta başlangıcı olarak değerlendirilmesini öngören başka teklifler de bulunuyor ve bunların bir kısmının durumu halen komisyonda görünüyor.

STAJ VE ÇIRAKLIK SİGORTASINDA SON DURUM NE?

11 Eylül 2026 itibarıyla staj ve çıraklık sigortası başlangıçlarının genel olarak emeklilik başlangıcı sayılmasını sağlayan yürürlüğe girmiş yeni bir düzenleme bulunmuyor.

Buna karşılık 2026 yılında TBMM’ye sunulan teklifler, konunun Meclis gündemindeki yerini koruduğunu gösteriyor. Özellikle sigorta başlangıcının geriye çekilmesi ve geçmiş staj-çıraklık sürelerine borçlanma hakkı verilmesi başlıkları öne çıkıyor.

Bu nedenle staj ve çıraklık sigortası mağdurları açısından önümüzdeki süreçte TBMM’deki komisyon çalışmaları ve tekliflerin yasama sürecinde ilerleyip ilerlemeyeceği yakından takip edilecek.Staj ve çıraklık mağdurlarının beklediği düzenlemede son durum

Muhabir: Garip Kocabay