Staj ve çıraklık dönemlerinde sigorta numarası verilen ancak bu tarihleri emekliliğe esas sigorta başlangıcı olarak kabul edilmeyen vatandaşların beklediği düzenleme 2026 yılında yeniden gündemin önemli sosyal güvenlik başlıklarından biri haline geldi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi kayıtlarında staj ve çıraklık sigortasına ilişkin birden fazla kanun teklifi bulunuyor. Ancak 7 Eylül 2026 itibarıyla staj veya çıraklık başlangıcını genel olarak emeklilik başlangıcı haline getiren yeni bir düzenleme yürürlüğe girmiş değil.
TEMMUZ AYINDA YENİ TEKLİF MECLİS'E SUNULDU
Konuyla ilgili en güncel kanun tekliflerinden biri 21 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu.
Muğla Milletvekili Selçuk Özdağ'ın imzasını taşıyan 2/3778 esas numaralı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, staj ve çıraklık sigortasında önemli değişiklikler öngörüyor.
TBMM kayıtlarına göre teklifle, kısa vadeli sigorta kapsamında bulunan bazı sigortalılara uzun vadeli sigorta kollarına dahil olabilme imkanı verilmesi amaçlanıyor.
Düzenleme ayrıca kısa vadeli sigorta başlangıcının uzun vadeli sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesini ve çıraklık, staj ile eğitim sürelerinin borçlanılabilecek süreler arasına alınmasını öngörüyor.
TEKLİF HENÜZ YASALAŞMADI
Söz konusu teklif 22 Temmuz 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonuna sevk edildi. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu ile Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu ise tali komisyon olarak belirlendi.
TBMM'nin güncel kayıtlarında teklifin son durumu halen "Komisyonda" olarak yer alıyor. Bu nedenle staj ve çıraklık başlangıcının emeklilik başlangıcı olarak kabul edildiğine yönelik kesinleşmiş bir yasal değişiklik bulunmuyor.
1999 ÖNCESİ STAJ VE ÇIRAKLIK YAPANLAR İÇİN AYRI TEKLİF
Meclis'te bekleyen bir başka düzenleme ise özellikle 1999 öncesinde staj ve çıraklık yapanları yakından ilgilendiriyor.
3 Haziran 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan 2/3710 esas numaralı kanun teklifinde, başta 1999 öncesinde zorunlu staj ve çıraklık yapanlar olmak üzere bu kapsamdaki çalışanların işe başlangıç tarihlerinin sigorta başlangıç tarihi olarak sayılması amaçlanıyor.
Teklif 5 Haziran'da Plan ve Bütçe Komisyonuna gönderildi ve halen komisyonda bulunuyor.
Bu teklifin yasalaşması halinde özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde staj veya çıraklık kaydı bulunan kişiler açısından emeklilik hesabını etkileyebilecek sonuçların ortaya çıkması mümkün. Ancak teklifin mevcut haliyle yasalaşacağına ilişkin henüz kesinlik bulunmuyor.
BAKAN IŞIKHAN'DAN AĞUSTOS AYINDA YANIT
Staj ve çıraklık konusunda dikkat çeken en güncel resmi gelişmelerden biri de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın TBMM'deki yazılı soru önergesine verdiği yanıt oldu.
Kars Milletvekili İnan Akgün Alp tarafından 30 Ocak 2026'da verilen ve staj ile çıraklığa başlama tarihinin sigorta başlangıcı kabul edilmesine ilişkin soru önergesi, Bakan Işıkhan tarafından yanıtlandı.
Bakanlığın cevabı 17 Ağustos 2026 tarihinde TBMM kayıtlarına girdi.
Mevcut sistemde emekliliğe esas sigortalılık başlangıcında uzun vadeli sigorta kolları kapsamında ödenen primler belirleyici olmaya devam ediyor. Dolayısıyla yalnızca staj veya çıraklık nedeniyle verilen sigorta sicil numarası, mevcut mevzuatta genel olarak emeklilik başlangıcını otomatik biçimde geriye çekmiyor.
YARGITAY KARARI DA GÜNDEMDE
Staj ve çıraklık konusunda son dönemde en fazla tartışılan başlıklardan biri de Yargıtay kararı oldu.
Sosyal medyada kararın zaman zaman "Yargıtay staj ve çıraklığı emeklilik başlangıcı saydı" şeklinde yorumlanması dikkat çekti. Ancak kararın kapsamı bundan farklı.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin kararında temel tartışma, kişinin gerçekten mesleki eğitim kapsamında çırak olarak mı bulunduğu yoksa çıraklık adı altında normal bir çalışan gibi fiilen üretime mi katıldığı üzerinde yoğunlaşıyor.
Yüksek mahkeme, bu ayrımın ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğine işaret ediyor. Dolayısıyla karar bütün stajyer ve çırakların sigorta başlangıçlarının otomatik olarak emeklilik başlangıcı kabul edilmesi anlamına gelmiyor.
FİİLEN ÇALIŞANLAR AÇISINDAN KRİTİK AYRINTI
Yargıtay'ın yaklaşımında kişinin işyerindeki gerçek çalışma biçimi önem taşıyor.
Çıraklık ilişkisinin temel amacı meslek öğrenmek iken kişinin normal çalışanlarla aynı işleri yapması, doğrudan üretime katılması ve mesleki eğitimin ikinci planda kalması durumunda hukuki durum farklı değerlendirilebiliyor.
Ancak bunun her kişi için ayrı ayrı somut delillerle ortaya konulması gerekiyor. Yargıtay kararı bu nedenle bütün stajyer ve çıraklara topluca emeklilik hakkı sağlayan bir karar niteliği taşımıyor.
GÖZLER MECLİS'TE
Staj ve çıraklık sigortasında kalıcı ve herkesi kapsayan değişiklik için gözler TBMM'ye çevrilmiş durumda.
Meclis'te bulunan tekliflerden biri kısa vadeli sigorta başlangıcının uzun vadeli sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesini ve staj-çıraklık sürelerine borçlanma hakkı getirilmesini öngörürken, diğer teklif özellikle 1999 öncesindeki staj ve çıraklık başlangıçlarını gündeme taşıyor.
Ancak her iki teklif de halen komisyonda. Bu nedenle "staj ve çıraklık sigortası emeklilik başlangıcı oldu" veya "staj mağdurlarına erken emeklilik çıktı" şeklindeki ifadeler şu an için gerçeği yansıtmıyor.
Düzenlemenin hayata geçebilmesi için tekliflerin komisyon sürecinden geçmesi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve yasalaşma sürecinin tamamlanması gerekiyor.
STAJ VE ÇIRAKLIKTA 7 EYLÜL İTİBARIYLA SON DURUM
7 Eylül 2026 itibarıyla tablo şöyle:
Staj ve çıraklık başlangıcını genel olarak emeklilik başlangıcı yapan yeni bir yasa yürürlükte değil.
21 Temmuz 2026'da sunulan borçlanma ve uzun vadeli sigorta düzenlemesini içeren teklif komisyonda.
1999 öncesi dahil zorunlu staj ve çıraklık başlangıçlarını kapsaması amaçlanan 3 Haziran tarihli teklif de komisyonda.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Ağustos ayında TBMM kayıtlarına giren yanıtında mevcut mevzuat çerçevesi korunuyor.
Yargıtay kararı bütün staj ve çıraklık başlangıçlarını otomatik olarak emeklilik başlangıcı haline getirmiyor.
Bundan sonraki süreçte gözler Meclis'teki kanun tekliflerinin komisyon aşamasında olacak.
