Türkiye’de market alışverişinin önemli bir bölümü artık internet ve mobil uygulamalar üzerinden gerçekleştiriliyor. Ancak sanal alışverişin sunduğu kolaylık, tüketicinin satın alacağı ürünün son tüketim tarihini kontrol ederek seçim yapmasına imkân tanımıyor. Fiziki mağazada aynı ürünün farklı tarihlere sahip seçenekleri arasından tercih yapan vatandaş, online siparişte kendisine hangi ürünün gönderileceğini önceden göremiyor.
Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre, son dönemde sanal market alışverişlerine ilişkin şikayetlerde son tüketim tarihi yaklaşmış veya geçmiş ürünlerin teslim edildiğine yönelik örnekler öne çıkıyor. Özellikle kısa raf ömrüne sahip süt ve süt ürünleri, et ve tavuk, hazır gıdalar ile taze ürünlerde birkaç günlük tarih farkı tüketici açısından önem taşıyor.
RAF ÖMRÜ KISA ÜRÜNLERDE RİSK BÜYÜYOR
Fiziki mağazalarda tüketicilerin son kullanma tarihini kontrol ederek uzak durduğu ürünler, online siparişlerde seçme imkânının bulunmaması nedeniyle farklı bir sorun oluşturuyor. Bazı durumlarda marketler, ürünün son kullanma tarihinin henüz geçmediğini gerekçe göstererek değişim veya iade taleplerini reddedebiliyor.
MÜŞTERİNİN DEĞİŞİM VE İADE HAKKI VAR
Ancak bir ürünün tarihinin geçmemiş olması, onun her koşulda ayıpsız olduğu anlamına gelmiyor. Ticaret Bakanlığı'nın tüketici mevzuatına ilişkin açıklamalarında, malın sözleşmeye aykırı olması hâlinde ayıplı mal hükümlerinin gündeme gelebileceği belirtiliyor. Bu kapsamda tüketicinin bedel iadesi, ayıpsız misliyle değiştirme, ücretsiz onarım veya bedel indirimi gibi seçimlik hakları bulunuyor.
Mesafeli satışlarda çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar için genel 14 günlük cayma hakkının istisnaları bulunuyor. Bununla birlikte bu istisna, satıcının tüketiciye sözleşmeye uygun ve güvenli ürün gönderme sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor. Dolayısıyla gıda ürünlerinde cayma hakkına ilişkin istisnalar, her türlü iade ve değişim talebinin reddedilebileceği anlamına gelmiyor.
TÜKETİCİ SİPARİŞ VERMEDEN TARİH GÖRMELİ
Tüketici dernekleri, sanal market uygulamalarında fiyat, gramaj, içerik ve kampanya bilgilerinin gösterilmesine karşın son tüketim tarihinin gizli kalmasının tüketicinin seçim hakkını zayıflattığını belirtiyor. Özellikle kısa raf ömrüne sahip gıdalarda, ürünün tarihinin sipariş tamamlanmadan önce görülebilmesi talep ediliyor.
Derneklerin değerlendirmelerine göre vatandaş, sepete eklediği ürünün yalnızca miktarını değil, mümkünse kendisine gönderilecek ürünün son tüketim tarihini de görebilmeli. Tarihi kısa olan ürünlerde satın alma kararının tüketiciye bırakılması, marketlerin stok yönetiminden kaynaklanan sorunların da vatandaşın tercih hakkı üzerinden çözülmesinin önüne geçebilir.
EN ÇOK HANGİ ÜRÜRNLERDE SORUN YAŞANIYOR?
Sanal market alışverişlerinde son tüketim tarihiyle ilgili şikâyetlerin öne çıktığı ürün grupları şöyle:
Süt, yoğurt ve diğer süt ürünleri
Peynir ve tereyağı
Tavuk ve et ürünleri
Hazır salata ve paketli yeşillikler
Ekmek ve unlu mamuller
Paketli atıştırmalıklar ve içecekler
