Sakarya'nın kimliğinin konuşulduğu programda İlknur Ebiz Yıldız, manavların bölgenin en eski yerleşik topluluklarından biri olarak kabul edildiğini belirterek, bu konuda uzun yıllardır araştırmalar yürüten Dr. Adil Yılmaz'ı ağırladı.
"MANAVLAR YERLEŞİK TÜRKLERDİR"
Kendisinin de anne ve baba tarafından manav olduğunu ifade eden Dr. Adil Yılmaz, manavların kim olduğuna ilişkin akademik çalışmaların oldukça sınırlı olduğunu söyledi.
Yılmaz, "Manavların kim oldukları, gelenekleri ve tarihleriyle alakalı şimdiye kadar yapılmış çok fazla akademik çalışma yok. Genel olarak bilinen tanım, 'Türkmenin yürüyenine yörük, oturanına manav denir' şeklindedir. Manavlar yerleşik Türklerdir" dedi.
Manavların kökenine ilişkin yıllardır araştırma yaptığını anlatan Yılmaz, çalışmalarının kişisel bir merakla başladığını belirterek, zaman içerisinde elde ettiği bulguların kendisini farklı sonuçlara ulaştırdığını ifade etti.
"KUMAN TÜRKLERİYLE BAĞLANTILI OLDUKLARINI DÜŞÜNÜYORUM"
Programda manavların kökenine ilişkin görüşlerini paylaşan Yılmaz, Batı Anadolu'daki manav topluluklarının yalnızca Oğuz Türkleriyle açıklanamayacağını söyledi.
Dr. Adil Yılmaz, "Manavların Selçuklu döneminde bölgeye gelen Oğuzların torunları olduğuna dair genel bir kabul var. Ancak tarih kaynakları bize farklı veriler de sunuyor. 1236 yılından sonra İznik Krallığı'nın Sakarya Vadisi ve Menderes Havzası'na Kuman Türklerini yerleştirdiğine dair net kayıtlar bulunuyor. Ben manav kültürünün oluşumunda bu Kuman gruplarının önemli bir yeri olduğunu düşünüyorum" diye konuştu.
İznik Krallığı'nın söz konusu toplulukları sınır güvenliği, tarım ve hayvancılık faaliyetleri için bölgeye yerleştirdiğini ifade eden Yılmaz, bu toplulukların uzun yıllar boyunca kendi kimliklerini koruduğunu savundu.
"İSLAMLAŞMA DAHA SONRA GERÇEKLEŞTİ"
Kuman Türklerinin Anadolu'ya geldikleri dönemde Müslüman olmadıklarını dile getiren Yılmaz, zaman içerisinde Oğuz Türkleriyle kurulan ilişkiler sayesinde İslamlaşma sürecinin başladığını söyledi.
Yılmaz, "Kuman-Kıpçak topluluklarının Müslümanlaşması daha çok Moğol döneminden sonra görülüyor. Anadolu'da ise Oğuzlarla kurulan ilişkiler sonucunda İslamlaşma süreci hızlanıyor. Bu süreçte farklı Türk toplulukları birbirleriyle kaynaşıyor" ifadelerini kullandı.
"MANAVLAR BÖLGEDE TÜRK KİMLİĞİNİ YAŞATTI"
Programda manavların yaşadığı coğrafyaya da değinen Yılmaz, Sakarya'nın yanı sıra Kocaeli, Yalova, Bursa, Bilecik, Balıkesir ve Çanakkale'nin bazı bölgelerinde de yoğun manav nüfusunun bulunduğunu söyledi.
Dr. Adil Yılmaz, "Manavlar yalnızca Sakarya'nın değil, Güney ve Doğu Marmara'nın önemli bir Türk topluluğudur. Oğuzlardan olsalar da olmasalar da sonuçta bir Türk grubudur. Yörüklerle, Balkan göçmenleriyle ya da diğer Türk topluluklarıyla aramızdaki fark geliş yollarımız ve bazı kültürel nüanslardır" dedi.
"BATI ANADOLU'NUN BEKÇİLERİDİR"
Programın sonunda manavların tarihsel rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, "Manavlar Batı Anadolu'nun en eski Türk topluluklarından biridir. Bu bölgede yaklaşık 800 yıldır Türk kimliğini yaşatan bir topluluktan söz ediyoruz. O yüzden hem sahibiyiz hem de bekçisiyiz diyelim. Manavlar Batı Anadolu'nun bekçileridir" ifadelerini kullandı.
İlknur Ebiz Yıldız ise programda yaptığı değerlendirmede, Sakarya'nın kimliğini oluşturan unsurların bilimsel çalışmalar ışığında konuşulmasının önemli olduğunu belirterek, Dr. Adil Yılmaz'a katkılarından dolayı teşekkür etti.
