Son yıllarda özellikle erken emeklilik fırsatları ve EYT düzenlemesi sonrası birçok çalışan, sisteme dahil olma koşullarını araştırıyor. SGK’nın sunduğu online hesaplama araçlarıyla vatandaşlar, sadece birkaç bilgi girişiyle emeklilik tarihini ve tahmini maaşını öğrenebiliyor. Peki EYT kapsamı dışında kalanlar nasıl erken emekli olabilir? İşte emekliliği öne çekmenin 7 farklı yolu...
1- Çocuk Borçlanması Avantajı
Kadın çalışanlar için çocuk borçlanması büyük bir fırsat sunuyor. Her çocuk için 720 güne kadar (toplamda 3 çocuk için 2160 gün) borçlanma yapılabiliyor. Bu sayede 6 yıla kadar erken emeklilik mümkün hale geliyor. Tek şart, çocukların sigorta başlangıcından önce doğmuş olması.
Ayrıca staj sonrası doğan çocuklar için yapılan borçlanmalar da sigorta giriş tarihini geriye çekiyor. Bu durum, bazı annelerin EYT kapsamına girmesini sağlıyor.
2. Askerlik Borçlanmasıyla Tarihi Geri Çekin
Erkek sigortalılar, askerlik sürelerini borçlanarak hem prim kazanabiliyor hem de sigorta başlangıcını geriye çekebiliyor. Özellikle sigortalı olmadan önce yapılan askerlik süresi borçlanıldığında, emeklilik yaşı en az 1 yıl öne çekilebiliyor. Bu sayede 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan birçok kişi bile EYT’den yararlanma hakkı elde etti.
3. Kısmi Emeklilik: 10 Yıl Prim Yeterli
15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü bulunanlar, belirli yaş şartını sağladıklarında kısmi emeklilik hakkı kazanabiliyor.
Bu kapsamda:
Kadınlarda yaş sınırı: 50
Erkeklerde yaş sınırı: 55
şeklinde uygulanıyor.
9 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanlar için ise prim şartı 4500 güne, yıl şartı 25’e çıkıyor.
4. Yüzde 60 Raporla Malulen Emeklilik
Çalışma gücünün en az %60’ını kaybeden sigortalılar, SGK tarafından hastaneye sevk edilip alınan sağlık kurulu raporuyla malulen emekli olabiliyor. Bu durumda en az 1800 gün prim yeterli oluyor ve yaş şartı aranmıyor. Ancak malulen emekli olanlar, yeniden çalışmaya başladıklarında maaşları kesiliyor.
5. Engellilere Vergi İndirimiyle Yaş Şartsız Emeklilik
En az %40 oranında engelli raporu bulunan çalışanlar, vergi indirimi aldıklarında yaş beklemeden emekli olabiliyor.
Bu durumda 15 yıl – 3600 günden başlayarak, işe giriş tarihine göre 18 yıl – 4680 güne kadar prim ödeyenler maaş hakkı kazanıyor. Engelli emekliler ayrıca çalışmaya devam etseler bile maaşlarını almaya devam edebiliyor.
6. Yıpranma Payı ile Erken Emeklilik
Madenciler, gazeteciler, gemi adamları gibi ağır ve riskli işlerde çalışanlar, sigortalılık sürelerine ek prim günü kazanıyor. Eklenen sürenin yarısı kadar süre yaş şartından da düşülüyor. Böylece hem prim artıyor hem de emeklilik yaşı öne çekiliyor.
7. Engelli Çocuğu Olan Anneler İçin Ek Prim
1 Ekim 2008 sonrasında, bakıma muhtaç engelli çocuğu bulunan annelere özel bir avantaj tanındı. Bu kapsamda ödenen primlerin dörtte biri toplam prim gününe ekleniyor. Ayrıca bu süre yaş haddinden de düşülüyor. Yani 4 yıl çalışan bir anne, sistemde 5 yıl çalışmış gibi sayılıyor.
