Önder Yılmaz'ın Sabah'ta yer alan haberine göre, çalışanların günlük çalışma sırasında kullanması gereken ara dinlenmelerine ilişkin uygulamada Yargıtay kararları belirleyici oluyor. İş Kanunu kapsamında günlük çalışma süresinin 11 saati aşmaması esas alınırken, fiilen bu sınırın üzerine çıkılan durumlarda uygulanacak ara dinlenme süreleri de yargı kararları doğrultusunda değerlendiriliyor.
Buna göre 11 saati aşan ve 13 saate kadar devam eden çalışmalarda en az 1,5 saat, 13 saati aşan çalışmalarda ise 2 saat ara dinlenmesi verilmesi gerekiyor.
ÇALIŞMA SÜRESİNE GÖRE MOLA HAKKI
Çalışanlara verilecek asgari ara dinlenme süreleri günlük çalışma süresine göre değişiyor. Buna göre;
4 saate kadar olan çalışmalarda 15 dakika,
4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar olan çalışmalarda 30 dakika,
7,5 saatten fazla çalışmalarda ise en az 1 saat ara dinlenmesi uygulanıyor.
Yargıtay kararları doğrultusunda 11 saatin üzerindeki fiili çalışmalarda ise daha uzun ara dinlenmelerinin dikkate alınması gerekiyor. 11-13 saat arasındaki çalışmalar için 1,5 saat, 13 saati aşan çalışmalar için ise 2 saat mola öngörülüyor.
MOLA ÇALIŞMA SÜRESİNDEN SAYILMIYOR
Ara dinlenmeleri kural olarak çalışma süresinden sayılmıyor. Bu nedenle fazla mesai hesaplanırken çalışanın iş yerinde bulunduğu toplam süre yerine, ara dinlenmeleri çıkarıldıktan sonra kalan fiili çalışma süresi dikkate alınıyor.
Haftalık fiili çalışma süresinin 45 saati aşması halinde, şartların oluşması durumunda aşan süre fazla çalışma kapsamında değerlendiriliyor.
MOLA YERİNE ÜCRET VERİLEMİYOR
Ara dinlenmesinin çalışan tarafından fiilen kullanılmasının sağlanması gerekiyor. İşverenin mola kullandırmak yerine bunun karşılığında ücret ödemesi, dinlenme hakkının yerine getirilmesi anlamına gelmiyor.
Molaların çalışma süresinin içerisinde kullandırılması gerekiyor. Ara dinlenmesinin işe geç gelme veya mesaiyi erken bitirme şeklinde uygulanamayacağı belirtiliyor.
İşveren çalışanlara aynı anda mola verebileceği gibi işin niteliğine göre belirli bir plan dahilinde sırayla da ara dinlenmesi kullandırabiliyor.
ÇALIŞAN MOLA SIRASINDA SERBEST OLMALI
Ara dinlenmesi sırasında çalışanın bu süreyi serbestçe kullanabilmesi gerekiyor. Çalışanın iş yerinde kalması tek başına mola verilmediği anlamına gelmiyor. Ancak mola sırasında çalışmaya devam etmesi veya işverenin talimatlarını yerine getirmek üzere hazır beklemesi halinde bu sürenin ara dinlenmesi olarak kabul edilmemesi gündeme gelebiliyor.
Çalışan, iş yeri kuralları çerçevesinde mola süresini dinlenerek geçirebiliyor. İşveren ise iş disiplini kapsamında iş yerinde uyumaya ilişkin düzenlemeler yapabiliyor.
ÇAY VE YEMEK MOLALARI DA HESABA KATILIYOR
İş yerlerinde yemek, çay, kahve veya benzeri ihtiyaçlar için verilen dinlenme süreleri toplam ara dinlenmesi hesabında dikkate alınabiliyor. Örneğin 1 saat yemek ve 15 dakika çay molası verilen bir iş yerinde toplam ara dinlenmesi 1 saat 15 dakika olarak değerlendirilebiliyor.
EVDE ÇALIŞANLAR DA KAPSAMDA
Uzaktan veya evden çalışanlar açısından da sözleşmede farklı ve hukuka uygun bir düzenleme bulunmadığı sürece ara dinlenmesine ilişkin hükümler geçerliliğini koruyor.
Çocuk ve genç çalışanlar ile emziren kadın çalışanlar açısından ise özel düzenlemeler bulunuyor. Bir yaşından küçük çocuğunu emziren kadın çalışana günlük toplam 1,5 saat süt izni veriliyor ve bu süre günlük çalışma süresinden sayılıyor.
Karayolu taşımacılığında çalışan sürücüler için de çalışma ve dinlenme sürelerine ilişkin ayrıca özel kurallar uygulanıyor.
MOLA KULLANDIRILMAZSA YAPTIRIM GÜNDEME GELİYOR
Haberde yer alan bilgilere göre, çalışanlara ara dinlenmesini kullandırmayan işverenler açısından idari yaptırım söz konusu olabiliyor. 2026 yılı için ilgili yükümlülüğün ihlalinde 26 bin 620 TL idari para cezası uygulanabileceği belirtiliyor.
Kullandırılmayan ara dinlenmeleri nedeniyle çalışanın fiili çalışma süresinin haftalık 45 saati aşması durumunda ise fazla çalışma ücreti gündeme gelebiliyor. Fazla çalışma ücretinin hesaplanmasında işçinin fiilen çalıştığı süre esas alınıyor.
