banner2

banner1

14.10.2020, 09:53

SGK 2019 yılı iş kazası istatistikleri ve Sakarya’daki durum

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 2019 yılı iş kazası ve meslek hastalıkları istatistikleri yayınlanmıştır. Bu yazımızda, yayımlanan bu istatistikler ile ilgili genel ve Sakarya özelinde bazı önemli bilgiler paylaşacağız. Bu bilgileri paylaşmadan önce iş kazası ile ilgili, mevzuatın ne dediğine ve işverenlerin iş kazası sonucunda neleri yapmakla yükümlü olduklarını hatırlatalım.

Bilindiği üzere iş kazası; 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda, ‘Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda ya da Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır’ olarak tanımlanmaktadır. Yine aynı Kanunda, kazanın gerçekleşmesinden sonra işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde bildirim yapılması gerektiği belirtilmiştir.

İş kazaları ve meslek hastalıkları sonrasında işverenlerce yapılan bu bildirimler, SGK tarafından kayıt altına alınmakta ve her yıl istatistik olarak karşımıza çıkmaktadır. 2019 yılı istatistikleri ise en son yayınlanan istatistik olup içerisinde önemli verileri barındırmaktadır. Bu bilgilerden bazıları şu şekildedir;

Ülkemizde bulunan aktif sigortalı sayısı 22.000.964 kişi olarak yayınlanmıştır. Sakarya’da bulunan aktif sigortalı sayısı ise 272.562 olarak yayınlanmıştır. Yani Sakarya’da bulunan aktif sigortalı sayısı toplam aktif sigortalı sayısının %1,24 ünü oluşturmaktadır.

Sakarya’ da 4/a kapsamında bulunan sigortalıların toplam sayısı 179.564 tür. Bunlardan 125.296’ sı erkek çalışan, 54.268’ i kadın çalışanlardan oluşmaktadır. Yani Sakarya’ da 4/a kapsamında bulunan zorunlu sigortalılardan %69,77 si erkek, %30,23 ü kadın olarak karşımıza çıkmaktadır.

Yine Sakarya’da 2019 yılı istatistiklerine göre 23.059 işyeri bulunmaktadır. Bu işyerlerinden; 1 çalışanı olanların, toplam işyerlerine oranı % 38,7’ dir. 2-3 işçi çalıştıran işyerlerinin, toplam işyerlerine oranı % 27,9’dur. 4-6 işçi çalıştıran işyerlerinin, toplam işyerlerine oranı % 15,6’dır. 7-9 işçi çalıştıran işyerlerinin, toplam işyerlerine oranı % 5,9’dur. 10-19 işçi çalıştıran işyerlerinin, toplam işyerlerine oranı % 6,2’dir. 20-29 işçi çalıştıran işyerlerinin, toplam işyerlerine oranı % 2’dir. 30-49 işçi çalıştıran işyerlerinin, toplam işyerlerine oranı % 1,5’tir. Toparlamak gerekirse Sakarya’ da çalışan sayısı 1 ile 49 arasında olan işyerlerinin toplam işyerlerine oranı % 98 iken 50 ve üzeri işçi çalıştıran işyerlerinin oranı % 2 olarak gözlenmiştir.

Sakarya’da 2019 yılı içerisinde ve 4/a kapsamında bulunan sigortalıların geçirdiği toplam 7555 iş kazası bulunmaktadır. Bunlardan 5762 tanesi erkek 1793 tanesi ise kadın çalışanların geçirdiği iş kazalarıdır. Bu kazalar sonucunda Sakarya’ da hayatını kaybeden kişi sayısı 6 ve tamamı erkek çalışanlardır. Sakarya’daki iş kazalarının, ülkemizde olan toplam iş kazalarına oranı %1,79 olarak karşımıza çıkmaktadır. Sakarya’daki ölümlü iş kazalarının ülkemizde gerçekleşen toplam ölümlü iş kazalarına oranı ise %0,05 olarak kayda geçmiştir. Son 4 yıllık ölümlü kaza sayıları sırasıyla; 2016 yılında 18 kişi, 2017 yılında 12 kişi, 2018 yılında 11 kişi ve son olarak 2019 yılında 6 kişidir. Temennimiz Sakarya’mızın iş kazası sebebi ile hiç can kaybetmemesidir.

Yine 2019 yılı istatistiklerinde kaza sıklık hızı ve kaza ağırlık hızı verileri bulunmaktadır. Kaza sıklık hızı; bir takvim yılı içerisinde çalışılan 1.000.000 iş saatine karşılık gelen zamanda kaza geçiren sigortalı sayısıdır ve 2019 yılı için 10,76 olarak belirlenmiştir. Kaza ağırlık hızı ise: bir takvim yılında 1.000.000 saatte meydana gelen iş kazası sonucu kaybedilen gün sayısı veya kaybedilen saat sayısıdır ve 2019 yılı için kaybedilen saat sayısı 0,438 olarak belirlenmiştir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun yürürlüğe girdiği tarih olan 2012 yılı ve sonraki yıllar için kaza sıklık hızları sırasıyla;  2,43/ 5,88/ 6,51/ 6,77/ 7,90/ 9,94/ 10,76 ve son olarak 2019 yılı için 10,76 olarak kayda geçmiştir. Yine 2012 yılı ve sonraki yıllar için kaza ağırlık hızları sırasıyla;  0,32/ 0,41/ 0,41/ 0,45/ 0,53/ 0,77/ 1,007 ve son olarak 2019 yılı için 0,438 olarak kayda geçmiştir. Yani 2012 yılından 2018 yılına kadar kaza sıklık ve kaza ağırlık hızı sürekli artmıştır. 2019 yılında ise kaza sıklık hızı bir önceki yılla aynı kalırken, kaza ağırlık hızı ise keskin bir düşüş yaşayarak 0,438 olarak belirlenmiştir.

Bu bilgiler ışığında İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun yürürlüğe girdiği tarih olan 2012 yılından itibaren iş kazası sıklık ve ağırlık hızlarının 2018 yılına kadar sürekli artmış olduğu, 2019 yılında ise yatay bir grafik çizdiği gözlenmiştir. Normalde kanunun çıkması ve işyerlerinde uygulanmaya başlanması ile birlikte bu sayıların azalması beklenirken herhangi bir azalma olmadığı aksine sürekli arttığı görülmüştür.

 Kaza sıklık ve ağırlık hızlarında azalmanın olmayışı; kaza bildirim oranlarının artması vb. gibi nedenlerle olabilse de asıl nedenlerin hala kanunun tam anlamıyla uygulanamaması, hala iş güvenliği hizmeti almayan tehlikeli ve çok tehlikeli işletmelerin olması, az tehlikeli sınıftaki işyerlerinin uzman ve hekim bulundurma zorunluluğunun ertelenmesi, iş güvenliği profesyonellerinin ücretini işverenlerden alması sonucu sürecin etkin yönetilememesi, yeterli denetim olmaması gibi sebeplere bağlı olduğu kanaatindeyim. Sonuç olarak, bahsedilen bu eksiklik ve aksaklıkların giderilerek kaza sayılarının düşürülmesi noktasında herkesin elini taşın altına koyması ve üzerine düşeni yapması gerekmektedir.

Yorumlar (4)
Ufuk... 1 hafta önce
İş güvenliğine ek maliyet olarak bakıldığı sürece iş kazası sayılarının azalması hayal gibi duruyor...
IGU 1 hafta önce
Elinize sağlık yine güzel ve açıklayıcı bir yazı olmuş. İş kazaların nasıl arttığını bu yazıda görmüş olduk.
Aykut Talha 1 hafta önce
Elinize emeğinize sağlık,çok güzel bir yazı
ve bu yazıdan anlıyoruz ki

5510,6331,4857 kanunları çıksa bile iş güvenliği kapsamında myö gibi durumlara sağlam temelleri reel anlamda vermemiz gerekiyor.

Sadece kanun ve yönetmelikle olmadığını malesef istatiksel verilerden de görüyoruz
Murat 1 hafta önce
Öncelikle eline emeğine sağlık, Devlet tarafından iş kazalarına neden olan unsurlar araştırılmalı ve bu unsurların ortadan kaldırılması için bilimsel çalışmaların yanında yaptırım yapılması sağlanarak desteklenmelidir. Aksi takdirde iş kazalarının aşağı eğilimi mümkün olmayacaktır...