banner2

banner1

16.02.2020, 16:10

Öfkeli çocuklarla nasıl baş etmeliyiz?

Öfke, insan doğasının bir parçası olan, işlevsel kullanıldığında her duygu gibi insana iyi yönde hizmet eden önemli bir duygudur. Öfkenin yıkıcı oluşu, hayatın akışını olumsuz etkilemesi kişinin geliştirdiği baş etme yöntemleriyle ilişkilidir. Öfkeyle baş etmek için yanlış yöntemler kullanılması öfkenin tamamen zararlı bir duygu olduğu gibi yanlış bir inanış doğurur. Somutlaştırmak gerekirse; bir zalimin insanlara sürekli zarar vermesi, haksızlık, anlaşılamama duygusu, iftiraya uğramak, saldırıya uğramak gibi durumlarda öfkenin varlığı normaldir ve bu öfke, durumu değiştirmek için itici güç olarak kullanılmalıdır. Öfkeyi başlı başına kötü görüp sakinleşmeye çalışmak güçsüzlerin ezilmeye devam etmesine, haksız kazançların artmasına, anlaşılmanın engellenmesine, iftiraların öylece kalıp masum insanların zarar görmesine, kişinin tokat yiyip öbür yanağını uzatmasına sebep olur.  Sakin kalmak uğruna sonuçta hiçbir şey yapılamaz ve insanlar “başa gelen çekilir” anlayışıyla hayatlarının izleyicileri konumunda yaşamaya devam ederler.

                Öfkenin yıkıcı hale dönüşmesi, bir haksızlık ya da saldırı durumunda başka bir çözüme başvurmaktansa aynı saldırı yöntemiyle karşılık verilmesiyle gerçekleşir. Çünkü misilleme tepkiseldir, uzun uzun plan program yapıp kafa yormayı gerektirmez, anında sonuç vermesi ve sorunun çözülmesi beklenir. İftiraya uğrayan birinin öfkelenip o kişi hakkında yanlış bir haber yayması yanlış baş etme yöntemine örnektir. Sorun çözülmemekle birlikte bu sefer ikiye katlanmıştır. Küfreden kişiye aynı küfürle karşılık vermek, suç işlemiş birini mahallece linç etmek, okul çıkışında toplanıp diğer okulun öğrencilerini dövmek… Oysa bu gibi olayların çoğunlukla başka bir çözümü vardır, ya da nadiren de olsa çözümsüz kalır. Şiddeti ikiye katlamak o an sorunu çözmüş gibi görünse de o sorun başka bir gün mutlaka daha karmaşık bir şekilde kişinin karşısına dikilir.

                Öfkeyle baş etme becerisi küçük yaştan itibaren kazanılmaya başlar. Olumsuzluklar karşısında tahammül etmeyi öğrenmeyen çocuk ileri yaşlarında her soruna tepkisel yaklaşmayı deneyecektir. Bu konuda en büyük sorun “can sıkıntısı” konusunda yaşanmaktadır. Can sıkıntısı küçük yaştaki bir çocuğun önemli bir problemidir. Çünkü hareket etme, keşfetme, konuşma ihtiyacı en üst seviyededir. Her canı sıkıldığında sürekli eğlendirilen çocuk olumsuzlukla karşılaştığında sabırsızlanacak, bir an önce bitmesini isteyecek, öfke davranışları gösterecektir. Arkadaşları onun istediği gibi davranmadığında davranışları yıkıcı hale gelecektir. Yarın bir yetişkin olduğunda ise herhangi bir haksızlığı öfkesini kullanarak çözmeye çalışacaktır. Bu sebeple çocuğun bir şeylere tahammül etmesine izin vermek, can sıkıntısına çözüm bulmasını beklemek gerekir.

                Yukarıdaki paragrafta bahsettiğim durum öfke konusuna “önlemsel” yaklaşımın örneğidir. Yani öfke probleminin oluşmaması için alınabilecek önlemleri içerir. Çocukta öfke oluşmuşsa ve davranışları yıkıcıysa öfkenin olağan şekline gelmesi zaman ve emek ister. İlk adım derdinin ne olduğunu dinlemektir. Çocuk kimsenin onu anlamadığını düşündüğünde yetişkinin karşısına geçip derdini anlatmaya çalışmaktansa kendini etrafa ya da kişilere zarar vererek ifade eder. Bu, “Beni dinleyin!” mesajıdır.  Çocukta saldırganlığın bir diğer sebebi sosyal öğrenmedir. Her sorununu şiddet kullanarak çözmeye çalışan çocukta çoğunlukla ailesinde veya arkadaşlarında bu davranışların olduğu gözlenmiştir. Çocuk, etrafındakileri model alarak baş etme yöntemleri geliştirir. Bu yüzden etrafa saldıran çocuğu “Bu bir işe yaramaz” deyip gözden çıkarmaktansa yakın ilişkide olduğu kişiler de incelenmeli, gerekirse sakıncalı arkadaş ortamından uzaklaştırılmalı ve ailesinin saldırganlık davranışları hakkında da görüşülmelidir.

                Yıkıcı öfkenin daha birçok sebebi bulunmakla birlikte en sık gözlenenler tahammül becerisinin gelişmemesi, anlaşılamama ve sosyal öğrenme olarak karşımıza çıkmaktadır. Öfkeyle baş etmenin ilk adımıysa her zaman öfkenin doğal bir duygu olduğunu kabullenmekten geçer.

Yorumlar (0)
12°
açık
Namaz Vakti 05 Haziran 2020
İmsak 03:24
Güneş 05:21
Öğle 13:02
İkindi 17:01
Akşam 20:33
Yatsı 22:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. BANDIRMASPOR 28 60
2. ANKARA DEMİRSPOR 28 57
3. GMG KASTAMONUSPOR 28 53
4. TUZLASPOR A.Ş. 28 53
5. SAKARYASPOR A.Ş. 28 51
6. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 28 47
7. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 28 44
8. UŞAK SPOR A.Ş. 28 44
9. PİSERRO KAHRAMANMARAŞSPOR 28 41
10. ERGENE VELİMEŞE SPOR 28 37
11. BODRUM BELEDİYESİ BODRUMSPOR 28 36
12. SİVAS BELEDİYE SPOR 28 36
13. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 28 35
14. EYÜPSPOR 28 29
15. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 28 28
16. NİĞDE ANADOLU FK 28 17
17. ELAZIĞSPOR 28 16
18. KARDEMİR KARABÜKSPOR 28 6
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20