banner2

banner1

25.05.2020, 16:40

N95 MASKE

Son zamanlarda gündemimizi çokça meşgul eden koronavirüs salgınından korunmak için çeşitli maskeler kullanılmakta ve kullanılmaları da gerçekten büyük önem taşımaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’nün virüsün yayılmaya başladığı ilk zamanlarda yapmış olduğu “Hasta değilseniz takmayın“ açıklaması, sonrasında ise bazı uzmanların mutlaka takılması gerektiğini, virüsle mücadelede maskenin önemli olduğunu söylemesi kafa karışıklığına sebep olmuştur. Bu karışıklık; maskelerin kullanımı, özellikleri ve koruyuculuğu hakkında çeşitli açıklamalarla devam etmiş ve sonunda insanlar arasında N95 diye tabir edilen maskeler haricinde kalan diğer maskelerin koruyucu olmadığı fikri bile dile getirilmiştir. Peki nedir bu N95 maske? Bildiğimiz kadarıyla açıklamaya çalışalım.

Maskeleri tıbbi-cerrahi maskeler ve solunum maskeleri olarak ikiye ayıralım. Bu iki maske çeşidi arasında çok temel bir fark vardır. İlk grupta olan tıbbi cerrahi maskeler karşıdaki kişiyi koruma amaçlı üretilmiş olup diğer grupta olan solunum maskeleri kullanan kişiyi korumaktadır. Bu nedenle iki tip maskeyi aynı amaçlarla kullanmak doğru değildir. Dünya Sağlık Örgütünün yapmış olduğu: “Hasta değilseniz takmayın“ açıklamasının temelinde de tıbbi cerrahi maskelerin karşıdaki kişiyi koruma amaçlı üretilmiş olması yatmaktadır. Tabi ki virüsün pandemi halini alması neticesinde, Sağlık Bakanının da ifade ettiği üzere herkesin kendisini sanki hastaymış gibi düşünmesi ve buna göre hareket etmesi kuralına göre temelde doğru olduğunu düşündüğüm Dünya Sağlık Örgütünün açıklaması boşa çıkmıştır ve kalabalık ortamlarda maske takılması gerektiği açıktır.

Tıbbi cerrahi maske adı verilen maskeler tek yönlü olarak ağızdan veya burundan çıkan vücut sıvılarını tutmak için kullanılan maskelerdir. Kullanan kişiden çıkacak olan sıvıların karşıdaki kişiye temas etmesini önler/sınırlar. Genellikle tıbbi işlemler esnasında hastaların, sağlık çalışanlarının öksürme ve hapşırması gibi durumlardan etkilenmemesi ya da tam tersi olarak hastalardan bulaşma ihtimalini azaltmak için takılır.

Solunum maskeleri hatta daha doğru bir ifade ile  solunum koruyucular ise toz/partikül maskeleri ve gaz maskeleri olmak üzere iki çeşittir. Bu yazıda gaz maskelerinden bahsetmeyeceğiz. Toz/partikül maskeleri, bakım gerektirmeyen tek kullanımlık kişisel koruyucu donanımlardır. Bu maskeler esas olarak toz/partikül solunmasını engellemek ve çalışanı korumak amacıyla üretilen maskelerdir. Avrupa standardına göre FFP1, FFP2 ve FFP3 olarak kategorize edilen bu maskeler ABD standartlarına göre N95, N99, N100 olarak kategorize edilmiştir. Bu kişisel koruyucu donanımlar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ilgili birimlerinin gözetim ve denetiminde olup onaylanmış CE (FFP1, FFP2 ve FFP3 için)  ya da FDA (N95, N99, N100 için) belgesi olmayan ürünlerin üretilmesi ve satışı yasaktır.

Maskelerin bu şekilde kategorize edilmesi filtreleme etkinliği ile ilgilidir ve belirli boyuttaki partiküllerin filtrelenmesi FFP1, FFP2 ve FFP3 için sırasıyla en az %80, %94 ve %99 dur. Aynı şekilde N95, N99, N100 için ise sırasıyla %95, %99 ve %99.97 dir.

Görüldüğü üzere FFP2 ve N95 maskeler birbirine yakın koruma derecesine sahipler. Aynı şekilde N99, FFP3 ve N100 maskeler de birbirine yakın koruma derecesine sahiptir. Dolayısı ile dünyada maske savaşlarının ve koruyucu ekipmanlara el koyma olaylarının yaşandığı günlerde FFP2 ya da N95 maske kullanımı arasında temelde fark bulunmamaktadır.

Özetlemek gerekirse; hasta olan bireylerin hastalığı başkalarına bulaştırmamak amacıyla solunum maskesi (FFP1, N95 vb.) kullanması gerekmez. Hastaların bulaştırıcılığını engellemek ya da kalabalık ortamlarda bulunmak için tıbbi cerrahi maske kullanmak yeterlidir. Ayrıca yüksek bulaştırıcılığı olan coronavirüse maruz kalacak sağlık çalışanların korunmasının sağlanması için ise FFP2 ya da N 95 vb. solunum koruyucu maske kullanmaları arasında koruyuculuk bakımından fark bulunmamaktadır.

Yorumlar (0)