Kademeli emeklilik konusunda milyonlarca çalışanın beklediği düzenleme henüz yürürlüğe girmedi. TBMM’nin güncel kayıtlarında 5 Aralık 2024 tarihinde sunulmuş bir kanun teklifi bulunuyor ancak teklif komisyondan geçmediği için mevcut emeklilik şartlarında herhangi bir değişiklik yapılmış değil.
Sosyal medyada paylaşılan “yeni emeklilik yaşları belli oldu” veya “kademeli emeklilik yasası çıktı” şeklindeki ifadeler bu nedenle gerçeği yansıtmıyor. Paylaşılan yaş ve prim tablolarının bir bölümü Meclis’teki kanun teklifinden, bir bölümü ise sivil toplum kuruluşlarının taleplerinden oluşuyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK KANUN TEKLİFİ NE ZAMAN VERİLDİ?
Kademeli emekliliğe ilişkin kamuoyunda en fazla konuşulan düzenleme, Edirne Milletvekili Ediz Ün tarafından 5 Aralık 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu.
“Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” başlığını taşıyan düzenleme, TBMM kayıtlarına 2/2755 esas numarasıyla girdi.
Teklifin özetinde, sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında bulunan kişilere emeklilik yaşı ve prim günü şartlarının kademeli uygulanmasının amaçlandığı belirtiliyor.
Teklif, 6 Aralık 2024 tarihinde esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna; tali komisyon olarak ise Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna sevk edildi. TBMM’nin güncel sayfasında teklifin son durumu hâlâ “Komisyonda” olarak gösteriliyor. TBMM Kanun Teklifi Bilgileri
Dolayısıyla ortada bir kanun teklifi bulunuyor ancak kabul edilmiş ve yürürlüğe girmiş bir kademeli emeklilik yasası bulunmuyor.
TEKLİFTE İLERLEME SAĞLANDI MI?
8 Eylül 2026 itibarıyla TBMM’nin kamuya açık kayıtlarında teklifin komisyonda kabul edildiğine, Genel Kurul gündemine alındığına veya yasalaştığına ilişkin bir bilgi yer almıyor.
Teklifin sunulmasının üzerinden yaklaşık 21 ay geçmesine rağmen komisyon aşaması tamamlanmadı. Bu nedenle sosyal medyada eski teklifin yeni sunulmuş gibi paylaşılması ya da şartların kesinleştiğinin öne sürülmesi yanıltıcı sonuçlar doğurabiliyor.
Ayrıca 1 Aralık 2025 tarihinde Ediz Ün tarafından sunulan 2/3399 esas numaralı başka bir teklif de bulunuyor. Ancak bu düzenleme kademeli emeklilikten değil; çıraklık, staj, tamamlayıcı eğitim ve kısmi zamanlı çalışma sürelerinin borçlanılabilmesinden söz ediyor. İki teklifin birbirine karıştırılmaması gerekiyor. TBMM 2/3399 Sayılı Teklif
SOSYAL MEDYADAKİ EMEKLİLİK TABLOLARI KESİN Mİ?
Hayır. Paylaşılan yaş ve prim günü tabloları yürürlükteki yeni emeklilik şartları değil. Bunlar, kanun teklifinde yer alan önerilerden veya Emeklilikte Adalet Derneği gibi kuruluşların taleplerinden oluşuyor.
Bir kanun teklifinde belirli yaş ve prim koşullarının yazılması, bu şartların vatandaşlara hak kazandırdığı anlamına gelmiyor. Teklif yasalaşmadığı sürece Sosyal Güvenlik Kurumu mevcut mevzuatı uygulamaya devam ediyor.
Bu nedenle vatandaşların emeklilik tarihlerini sosyal medya paylaşımlarına göre değil, SGK kayıtları ve yürürlükteki mevzuat üzerinden değerlendirmesi önem taşıyor.
KANUN TEKLİFİNDE HANGİ ŞARTLAR ÖNERİLİYOR?
5 Aralık 2024 tarihli teklifte öngörülen yaş ve prim günü koşulları şöyle:
8 Eylül–31 Aralık 1999: Kadın 43, erkek 45 yaş; 6.250 gün
2000 girişliler: Kadın 43, erkek 45 yaş; 6.325 gün
2001 girişliler: Kadın 43, erkek 45 yaş; 6.400 gün
2002 girişliler: Kadın 43, erkek 45 yaş; 6.475 gün
2003 girişliler: Kadın 44, erkek 46 yaş; 6.550 gün
2004 girişliler: Kadın 45, erkek 47 yaş; 6.625 gün
2005 girişliler: Kadın 46, erkek 48 yaş; 6.700 gün
2006 girişliler: Kadın 47, erkek 49 yaş; 6.775 gün
2007 girişliler: Kadın 48, erkek 50 yaş; 6.850 gün
1 Ocak–30 Nisan 2008: Kadın 49, erkek 51 yaş; 6.925 gün
Bu rakamların yalnızca teklif niteliğinde olduğu özellikle vurgulanmalı. Şartlar TBMM’de kabul edilmedi ve SGK tarafından uygulanmıyor.
EMADDER’İN TALEBİ TEKLİFTEN FARKLI
Emeklilikte Adalet Derneğinin kamuoyuyla paylaştığı model ile Meclis’e sunulan teklifteki tablo aynı değil.
Derneğin gündeme getirdiği modele göre 1999 ve 2000 girişliler için kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6.400 prim günü talep ediliyor. Sonraki yıllarda ise hem yaşın hem de prim gününün aşamalı olarak yükseltilmesi isteniyor.
Örneğin derneğin talebinde 2004 girişliler için kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6.700 gün; 2008 girişliler için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7.000 gün öngörülüyor.
Dolayısıyla “kademeli emeklilik tablosu” adıyla paylaşılan her listenin kaynağı kontrol edilmeli. Dernek tarafından hazırlanan bir talep tablosu ile TBMM’ye verilen kanun teklifi hukuken aynı anlama gelmiyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK NEDEN TALEP EDİLİYOR?
Tartışmanın temelinde 8 Eylül 1999 tarihi bulunuyor. EYT düzenlemesiyle bu tarih ve öncesinde sigorta girişi bulunan kişilerin yaş şartı kaldırıldı. Gerekli prim günü ve sigortalılık süresini tamamlayanlar emeklilik hakkı elde etti.
İlk sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999 ve sonrasında olanlar ise yaş koşuluna tabi olmaya devam etti. Bir günlük sigorta başlangıcı farkı, kişinin cinsiyeti, doğum tarihi ve hizmet bilgilerine göre emeklilik tarihinde uzun yıllara ulaşabilen farklılıklar oluşturabiliyor.
Kademeli emeklilik talebini savunanlar, 1999 sonrasında işe başlayanlar için yaş ve prim şartlarının sigorta başlangıç yılına göre aşamalı şekilde düzenlenmesini istiyor.
MEVCUT EMEKLİLİK ŞARTLARI NASIL UYGULANIYOR?
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan 4A kapsamındaki çalışanlarda EYT düzenlemesi nedeniyle yaş şartı aranmıyor. Bununla birlikte sigortalılık süresi ve işe giriş tarihine göre değişen prim günü koşullarının tamamlanması gerekiyor.
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlarda genel olarak kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş ve 7.000 prim günü şartı uygulanıyor. Alternatif koşulda 25 yıllık sigortalılık süresiyle birlikte 4.500 prim günü aranıyor.
1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalı olanlarda ise 7.200 prim günü ve yaş koşulları esas alınıyor. Prim gününün tamamlandığı tarihe bağlı olarak emeklilik yaşı ilerleyen yıllarda kademeli şekilde yükselebiliyor.
Kişinin tabi olduğu şart; ilk sigorta tarihi, statüsü, prim günleri, doğum tarihi ve hizmet geçmişine göre değişebildiği için bireysel hesaplamaların SGK üzerinden yapılması gerekiyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK NASIL YASALAŞABİLİR?
Komisyonda bulunan teklifin önce ilgili komisyonda görüşülerek kabul edilmesi gerekiyor. Ardından düzenlemenin TBMM Genel Kurulu gündemine alınması ve oylanması gerekiyor.
Genel Kuruldan kabul edilerek çıkan metin Cumhurbaşkanına gönderiliyor. Onayın ardından Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme yürürlüğe giriyor. Kanunda ayrıca farklı bir yürürlük tarihi de belirlenebiliyor.
Mevcut aşamada bu adımlar tamamlanmadı. Bu nedenle kademeli emeklilik için kesin bir yürürlük tarihi, başvuru takvimi veya kabul edilmiş yaş–prim tablosu bulunmuyor.
SON DURUM: YASA DEĞİL, KOMİSYONDA BEKLEYEN TEKLİF VAR
Kademeli emeklilik beklentisi kamuoyunda güçlü biçimde gündemde tutulsa da çalışanlara yeni bir hak tanıyan düzenleme henüz yasalaşmadı.
Doğrulanabilen güncel durum, 5 Aralık 2024 tarihinde sunulan 2/2755 esas numaralı teklifin komisyonlarda beklediğidir. Teklif üzerinde ilerleme sağlanması, komisyon gündemine alınması veya yeni bir düzenleme hazırlanması hâlinde süreç TBMM’nin resmî kayıtlarından takip edilebilecek.
Bu aşamada sosyal medyada açıklanan tarihlere ve “kesinleşti” ifadelerine temkinli yaklaşılması gerekiyor.
