EYT'de yeni gelişme! Adım atıldı

Emeklilik başvuruları ile ilgili yeni gelişme! SGK'ya aktarılacak. 15 Kasım'da resmen değişiyor. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların emeklilik başvuru onay ve diğer bilgi ile belgeleri 15 Kasım tarihinden itibaren sadece Hizmet Takip Programı üzerinden SGK’ya aktaracak.




Kamu kurumlarında çalışanların emeklilik işlemlerini gerçekleştirebileceği yeni uygulama Hizmet Takip Programı (HİTAP) 15 Kasım tarihinde başlıyor. Peki bu uygulama ne gibi kolaylıklar getiriyor, HİTAP nedir? Özel sektörde çalışanları için de böyle bir uygulama getirilecek mi, EYT düzenlemesinde son durum ne? Konuyla ilgili merak edilenleri Vergi Uzmanı Muhammet Bayram CNN Türk canlı yayınında anlattı. Muhammet Bayram konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:


HİZMET TAKİP PROGRAMI (HİTAP) NEDİR? 

Kamu çalışanlarının emeklilik sürelerini, çalışma sürelerinin takip edildiği bir sistemdi. Dün yayınlanan genelge ile beraber 15 Kasım’dan itibaren Hizmet Takip Sistemi üzerinden emeklilik işlemlerinin yapılacağı Sayın Cumhurbaşkanının imzasıyla bir genelge ile yayımlandı. Artık kamu kurumunda çalışan vatandaşlarımız posta yoluyla göndermek yerine Hizmet Takip Progamı üzerinden bilgi ve belgeleri aktarabilecek. Bu işlemlerin daha hatasız olmasına yol açacak. Bunun EYT ile ilgili bir ön hazırlık olduğunu da söyleyebiliriz. Hem özel sektör çalışanları hem kamu çalışanlarının EYT ile ilgili bir emeklilik söz konusu. Bunun EYT ile ilgili bir ön hazırlık olduğunu da söyleyebiliriz. Hem özel sektör çalışanları hem kamu çalışanlarının EYT ile ilgili bir emeklilik söz konusu.



HANGİ SIKINTILARI ÇÖZECEK? 

Bilgi, belge ve dökümasyonların posta yolu ile değil de elektronik olarak gönderilmesi sağlanacak HİTAP programı ile emeklilik işlemleri hızlı ve tarafsız bir şekilde yapılabilecek. EYT kanunu çıktığı andan itibaren birden vatandaşlarımız emeklilik işlemleri için SGK’ya akın edecekler. Aynı şekilde devlet memuru vatandaşlarımızın emekli olabilmeleri için HİTAP sistemi getirildi. EYT kapsamında ve emeklilik kapsamında olan kişiler için de HİTAP sistemine benzer bir sistem açılacaktır.


EYT İLE HİTAP ARASINDAKİ BAĞLANTI 

Emeklilikte yaşa takılanlarla ilişkin bu kanun çıktığında buna hazır olması gerektiğinden bahsetmiştik. prim gün sayısı, çalışma süreleri olsun bu sistemi takip etmeleri gerektiğinden e-Devlet ve SGK sistemi üzerinden ne zaman emekli olurum uygulamaları ile beraber ne kadar prim gün sayısına sahip olduklarına bakmaları gerektiğini söylemiştik. Aynı şekilde HİTAP da buna yarıyordu. Ancak bu devlet memurlar açısındandı. SGK kapsamından bu iki uygulama üzerinden yapılıyordu. Vatandaşlar artık emekliliğe hak kazanabilirlerse emeklilik dilekçesi vermesi gerekiyor. E nazından devlet memurları açısından EYT kapsamında olanlara ilişkin HİTAP artık kolaylık sağlayacak.


SGK VE BAĞKURLULAR İÇİN DE GETİRİLMESİ BEKLENİYOR 

SGK ve Bağkur çalışanları için de HİTAP benzeri programlarının getirilmesi gerekiyor. Genelgede şöyle bir ayrıntı var 2 ay içerisinde kamu kurumlarının bu uygulamaya hazır olması gerekiyor. 15 Kasım itibarıyla da devlet memurunun emeklilik işlemi HİTAP üzerinden yapılacak.


EYT DE SON DURUM NEDİR? 

90’lı yıllarda bu seçim vaadi olarak söz konusu olmuştu. Erken yaşta emeklilik yapıldı ama bu SGK sistemine yük getirdi. Bu çalışmanın uzun sürmesinin nedeni şu burada 3 farklı kurum 5 farklı emeklilik sistemi var. Bunun tek potada eritilmesi gerekiyor. Bakan Türk modeline sahip olacağız dedi. Bu demek oluyor ki çalışma grubunda tek formül var. Sene sonu bu formül üzerinden konuşabileceğiz. 8 Eylül 1999 öncesi 5 bin prim gününe sahip olanların yaşa takılmaksızın emekli olabilmeleri isteniyor. Ancak bunun hem maliyet açısından hem fiziki şartlar açısından mümkün gözükmüyor. Şu an emekli olabilmek için 98 yılında işe başlaması gerekiyor. Sene sonu itibarıyla bu Meclis’e girecek gibi gözüküyor.



EYT İÇİN ARANAN ŞART

Öte yandan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin tüm formüllerin teke indirildiğini bunun üzerinde değişik aşamalarla çalışma yürütüleceğini ve bu yıl sonuna kadar kamuoyu ile paylaşılacağını açıkladı. Peki bu tek formül neyi içeriyor, çalışmalar hangi aşamalardan geçecek, kimler nasıl şartlarla emekli olacak?


Bakanlığın sürdürdüğü ‘Türk modeli’ adı verilen çalışma sır gibi saklanırken, düzenleme ile ilgili yeni bir iddia ortaya atıldı. Milli Gazete'nin ulaştığı bilgilere göre, bakanlık emeklilik için yaşı ve çalışma süresini değil prim gün sayısını esas alacak. Buna göre 8 Eylül 1999 öncesi işe giriş yapan kadın çalışanlar 7 bin 200, erkek çalışanlar ise 9 bin prim gün sayısını doldurması halinde yaş şartına bakılmaksızın emekli olabilecek. Bu formülün uygulanması durumunda ise 2023 yılında 1,5 milyon kişi emekli olacak.


Resmi ağızlardan bir rakam henüz telaffuz edilmezken, vergi uzmanları ortalama bir hesap yaptı. Buna göre, 47-50 yaş bandına takılan vatandaşların emekliye ayrılması ile 1 milyon kişilik bir maliyet oluşacak.  En düşük emekli maaşı üzerinden hesaplandığında ise bu maliyet yıllık 42 milyar TL olacak.

Kapsam belirlenirken özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan ve prim ile yıl şartını tamamlamış sigortalılar dikkate alınıyor. Burada erkekler için yıl şartı 25 yıl olurken kadınlar için ise 20 yıl olarak belirleniyor.



Buna bakıldığında kadınlar için 1999 tarihinden baz alınsa bile 20 yıl şartı tamamlanmış durumdu. Buna göre kadınların sadece prim şartını yerine getirmesi gerekiyor.


Erkekler için ise 25 yıl şartı 1997 yılı ve öncesinde sigortalı olanlar için tamamlanmış durumda. Daha sonra 8 Eylül 1999 tarihine kadar sigortalı olanlar ise 25 yılın tamamlanmasını bekliyor.

PRİM ŞARTI 5000'DEN BAŞLIYOR

Prim şartına bakıldığında ise 5000 ile 5975 gün arasında değişiyor. Prim şartını ilk defa işe girilen tarih belirliyor. Bu durumda primi eksik olanlar için hem kısmi emeklilik imkanları bulunuyor hem de borçlanma fırsatları var.

Erkekler için askerlik kadınlar için doğum borçlanması prim gününü tamamlamada yardımcı oluyor. Yine yurt dışı borçlanma, isteğe bağlı sigorta ve Bağ-Kur için ihya gibi imkanlar da bulunuyor.



SON 7 YIL ŞARTI İŞLEYEBİLİR

Burada EYT kapsamı belirlenirken farklı kurumlarda olanlar açısından da bir değerlendirme yapılıyor. 8 Eylül 1999 öncesinde Bağ-Kur'lu olanlar, Emekli Sandığı kapsamında memurluk yapanlar ve SSK dahil olmak üzere her üç kurumda farklı zamanlar da çalışmış olanlar açısından da bir düzenleme gelecek.

Önce Bağ-Kur'lu olup sonra SSK'lı olanlar ya da önce SSK'lı olup sonra Bağ-Kur kapsamında girenler açısından emekli olunacak kurumu primler belirliyor. 2008 yılına kadar farklı kurumlarda çalışanlar açısından son 7 yıllık sigortalılık süresi önem kazanıyor.


8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak çalışmaya başlamış ancak daha sonra farklı kurumlar (Bağ-Kur, Emekli Sandığı, SSK) dahilinde çalışmış olanlar için de son 7 yıllık sigortalılık süresine bakılacak.


Son 7 yıllık sigortalılık süresinde en fazla ( 3,5 yıl) hangi kurumdan prim yatırılmışsa o kurum şartlarından emekli olunacak. Burada son kurumdan yatırılan 1.261 gün önem kazanacak. Burada son 7 yıllık sigortalılık süresine bakılırken son 7 yıla değil sigortalı olarak geçmiş son 7 yıla bakılacak.



Örneğin 2000-2005 arasında çalışmış bir sigortalı daha sonra ara vermiş ve 2012-2015 arasında da çalışmış. Dolayısıyla burada bakılacak süre 2012-2015 arası ile 2003 ile 2005 arasındaki süreler. Bu sürelerde hangi kurum daha fazla ise o kurum emeklilik şartları oluşacak.


BAĞ-KUR'DA 9000 GÜN VAR

Son 7 yıllık süre sonrasında Bağ-Kur kapsamında olanlar ya da 8 Eylül 1999 öncesinde Bağ-Kur'lu olup halen Bağ-Kur'da devam edenler açısından yaş şartı SSK ile aynı olurken prim şartı değişiyor.


Bağ-Kur'da prim şartı erkekler için 9000 gün (25 yıl) kadınlar için ise 7200 gün (20 yıl) olarak tespit ediliyor. Bu durumda EYT kapsamında prim şartını tamamlamış olma getirildiğinde Bağ-Kur'lular için 9000 gün ve 7200 gün şartları oluşmuş olacak.


EMEKLİ SANDIĞINDA 2002 YILI ÖNEMLİ

8 Eylül 1999 öncesinde ilk kez memuriyete başlayanlar açısından bakıldığında ise 23.05.2002 tarihi önem kazanıyor. Bu tarihe göre erkekler iççin 25 yıl kadınlar için ise 20 yıllık kesenek süresinin kaç yıl kaldığına bakılıyor. Burada 22 yıldan fazla bir süre varsa yaş şartı erkeklerde 60 oluyor. 15-17 yıl arasında ise erkekler için yaş şartı 54 oluyor.



6-8 yıl arasında bir süre kalmışsa bu kez yaş şartı erkekler için 48'e kadar düşüyor. 2 yıl ve daha az kalanlar açısından ise 44 yaş şartı bulunuyor. Kadınlara bakıldığında ise yine 23.05.2002 tarihi itibariyle 20 yıllık sürenin dolmasına kaç yıl kaldığına bakılıyor. Burada 2 yıl ve daha az süre varsa 40 yaş şartı bulunuyor. 17 yıldan fazla bir süre varsa yaş şartı 58'e çıkıyor. 7-8 yıl arasında 46 yaş 12-13 yıl arasında ise 51 yaş şartı bulunuyor.

NASIL HESAPLANIYOR ?
 
Hesaplama yapılırken 23.05.2002 tarihi baz alındığında işe giriş tarihinizden itibaren erkekler için 25 yıl kadınlar için ise 20 yıl süresine bakılıyor. Bu süre ne kadar kısalırsa yaş şartıda o kadar düşüyor. Kadılar 40-58 yaş arasında erkekler ise 44-60 yaşarasında emekli olabiliyor.

12 Eyl 2022 - 12:34 - Gündem

Son bir ayda haberlisin.com sitesinde 1.100.602 gösterim gerçekleşti.



Yorum yazarak Haberlisin Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haberlisin hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haberlisin editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haberlisin değil haberi geçen ajanstır.