banner2

banner1

banner22

Taslağa tepkiler büyüyor

OSB yönetimlerinin müteşebbis heyetle mülki idareye devrini öngören kanun tasarısı OSB'lerin tepkisine neden oldu. Kurulumunu tamamlamış ve genel kurulla yönetilen OSB'ler mevcut sistemin devam etmesini istiyor.

GÜNDEM 29.09.2021, 12:40 Editör: Aysima Kortak
Taslağa tepkiler büyüyor
banner48

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı 4562 sayılı OSB Kanunu’nda yapılması planlanan değişikliklerle ilgili taslağa yansılar büyüyor. Sanayicilerin yönettiği organize sanayi bölgelerinin (OSB) valilere devredilmesinin bürokrasiyi artıracağını düşünen endüstriciler, kendi kendilerini yönetmekten memnun olduklarını belirttiler.

BU YAPI NEDEN BOZULMAK İSTENİYOR?

Taslağa reaksiyon gösteren Türkiye Organize Sanayi Bölgeleri Derneği (OSBDER) Lideri Hilmi Uğurtaş, “Bu kadar âlâ işleyen ve kamuya yük olmayan OSB’lerin fişi çekilmek isteniyor” dedi. Uğurtaş, şunları kaydetti: “OSB’lerin bulunduğu vilayetlerdeki valilerin OSB’lere yetişmesi ne kadar mümkün ve OSB’lerin problemlerinden haberdar olması ne kadar muhtemel. Endüstrici kendi kendini disipline etmişken ve bunu 18 yıldır sürdürüyorken ve merkezi hükümetin mahallî idarelere gücü aktarma telaffuzları varken bugün gelinen noktada tekrar merkezileştirmek istenmesini anlamak mümkün değil. Türkiye’de 326 OSB bulunuyor. Genel şura yapıp da idaresi sanayiciye geçmiş OSB’ler Türkiye’nin en öne çıkan OSB’leri. Türkiye’nin en büyük OSB’lerinin çabucak hemen tamamı genel şurayla yönetiliyor. Bu bölgeler Türkiye’nin iftiharıdır. Genel heyeti yapılmış olan OSB’lerdeki endüstriciler keyifli. Çok fazla imkanları var. Bu yapı neden bozulmak isteniyor. Bu yapıların bozulmaması ismine elimizden geleni yapacağız. Politikleri ve kamuoyunu bilgilendireceğiz. Umuyorum ki büyük bir yanlış olmadan bu karardan dönülür.”

YOLU KİM YAPACAK, ELEKTRİK ŞEBEKESİNİ KİM YENİLEYECEK

OSB’lerin rastgele bir gelir kalemi olmadığına, buna rağmen alt ve üstyapı, arıtma üzere tüm yatırımları sanayicilerin kendi eforlarıyla tamamladıklarına işaret eden Uğurtaş, kamulaştırma ve kredi üzere kamudan elde edilen gelirlerin de endüstriciler tarafından kamuya geri ödendiğini söyledi. “OSB’lerin tek gelir kalemi arsa satışlarıdır, o da yeri varsa” diyen Uğurtaş, “Emlak vergisi belediyeye masraf, doğalgaz ve elektrikten EPDK kararıyla yalnızca onların işletme masrafl arını ekler, onu alırsınız. Pekala, yolu kim yapacak? Elektrik şebekesini kim yenileyecek, altyapı, kanalizasyon, arıtma tesislerini kim yapacak? Bu hizmetleri aidatlarla yapmaya kalkarsak endüstricilerden inanılmaz ölçeklerde aidat almamız lazım. OSB’lere bir tane endüstrici sokamayız. Hepsi belediye hudutları içinde işletmelerini kurarlar. Gelir kalemleri OSB’lere ulaştırılmazsa arsa satışı biten OSB’ler 10-15 sene içerisinde yok olmak durumuyla karşı kar- şıya kalır, hizmet götüremez hale gelir. Kanunda değişiklik yapılacaksa bunun üzerinde durulmalı. OSB’lerden isteniyor da OSB’lere ne veriliyor, onu bilemiyoruz. Birçok OSB idaresi huzur hakkı dahi almaz. Vazife aşkıyla, bölgeye karşı sorumluk hissiyle hareket eden insanlarız” diye konuştu. Uğurtaş, taslak içerisinde birkaç bahiste olumlu değişikliğin de yer aldığını, fakat şu anda kanunda değişiklik yapılmasına gereksinim duyulmadığını savundu. Bu ortada Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın dün OSBÜK ve OSBDER’e taslağı göndererek en geç 15 Ekim 2021 tarihine kadar görüş istediği de bildirildi. Taslakta anılan hususun kaldırılmadığı da görüldü.

KANUN ÇALIŞMASINDA ORTAK AKILDA BULUŞACAĞIMIZA İNANIYORUZ

Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK) Lideri Memiş Kütükcü, müteşebbis heyetin sona erdiği OSB’lerde yine müteşebbis heyetin teşekkül etmesi, OSB’lerin yıllık brüt gelirlerinin yüzde 1’ini KOSGEB, TÜBİTAK, Kalkınma Ajansı takviye programlarında kullanmak üzere bakanlığa aktarması, yapı ruhsatı alma müddetinin bir yıldan iki yıla çıkarılması, kriterleri sağlayan OSB’lerin ‘Yeşil OSB’ olarak sertifikalandırılması üzere düzenlemeleri içeren taslağın kendilerine yeni ulaştığını, bu taslak üzerinde kapsamlı bir çalışma başlattıklarını söyledi. Kütükcü, OSBÜK olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yürüttüğü kanun taslağı çalışmasına OSB’lerden gelen tüm talepleri daha evvelce ilettiklerini ve iletmeye devam edeceklerini vurguladı. 81 vilayette üretimin ve ihracatın kaynağı haline gelen, 67 bin işletme ile 2 milyon 170 binin üzerinde beşere direkt istihdam sağlayan organize sanayi bölgelerinin Türk endüstrisinin gururu haline geldiğine işaret eden Memiş Kütükcü, “Dünyaya örnek gösterilen OSB’lerimizin bu kazanımlarının korunması ve geliştirilmesi için yapılan her düzenleme Türk endüstrisinin geleceği için nitekim çok değerli. Biz OSBÜK olarak, OSB’lerimizin taleplerini biliyoruz. OSB’lerimizin bu taleplerini, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız tarafından yürütülen OSB kanunu ile ilgili çalışmaya da kesinlikle yansıtacağız. Her vakit olduğu üzere, bu kanun çalışmasında da bakanlığımızla ve OSB’lerimizle ortak akılda buluşacağımıza, hem OSB’lerimizin hizmet kapasitesini artıracak hem de OSB sanayicilerimizin rekabet güçlerini daha üste taşıyacak gerçek tahliller üreteceğimize inanıyoruz” dedi.

ENDÜSTRİCİNİN KENDİ KENDİNİ YÖNETMESİ DEVLETÇİ MODEL OSB’Yİ ZAYIFLATIR

Kimi OSB’lerin idareleri ise isim vermeden mevzuyla ilgili görüşlerini lisana getirdiler. OSB Liderleri şunları söylediler: OSB’ler özel ve hukukî hukuk kişilikleridir. Yani OSB’lerin dayandığı temel prensip, özel, hukukî hukuk bireyinin kavramı anonim şirketi vasfına haiz, yarı kamu kuruluşu niteliğinde. Hasebiyle bir kamu kuruluşu değil. OSB’lerin kuruluş ideolojisi, endüstricinin kendi kendini yönettiği bir mantık çerçevesinde oluşturuldu. Bu bağlamda 1960’lı yıllarda birinci OSB’ler kuruldu. Artık OSB’lerin kuruluş basamağında, kamulaştırma ve öteki yazışmalarla ilgili müteşebbis heyetin, valinin dahil olması konusu aslında var. Ancak OSB’lerde endüstricinin yarısından fazlası üretime geçtiği an, endüstriciler genel heyete masraf ve bu genel heyette endüstriciler kendi kendini yönetebilir. Yani kanunun özü de bu prensibe dayanır. Buraya valinin atanması yani müteşebbis heyetinin zarurî kılınması, valinin kontrol yetkisinin artırılması, süreci özünden saptıracak. Yani bu süreç artık özel, hukukî hukuk kişiliğinden fazla, güya bir kamu kuruluşu vasfına haizmiş izlenimi yaratacak. Ayrıyeten OSB bütçelerinin TÜBİTAK ve KOSGEB’e hisse kesilmesi de onu destekleyen bir öbür etmen. Burada olması gereken model, endüstricinin kendi kendini yönetmesi, dilek edilen, istenilen, talep edilen ve kuruluş ideolojisine dayanan unsur budur. Temel telaş buranın bir kamu kuruluşu sürecine dönmesi ve bürokrasinin sürece dahil olması. Bu süreci özünden saptırarak, farklı bir yola gitmesine sebep olacaktır. Yani endüstrici yöneticiler ile kamudan gelen yöneticiler ortasında liderin vali olmasından kaynaklı, bir ekip uyuşmazlık yaşanabilir. Valinin iş yoğunluğu nedeniyle valinin uygun gördüğü atanan idare konseyi üyesi, sürece daha fazla dahil olmak zorunda kalacak ve bu da süreci kamulaştıracak bir başka etkendir.

● Devletin endüstricinin işlerinde bu kadar ön plana çıkmasının gerçek olmadığını düşünüyorum. Biz işlerimizi özel kesim zihniyetiyle, elimizi taşın altına koyarak yönetiyoruz. OSB’lerimizin ve işlerimizin gelişmesi ve büyümesi için, gecemizi gündüzümüze katarak çalışıyoruz. Devletin endüstrisinin, bugüne kadar yönetilen sistemle yönetilmeye devam etmesinde yarar vardır.

● OSB’lerin idaresinde müteşebbis heyetinin zarurî kılınması ve valinin kontrol yetkisinin artırılması, idare sürecini değiştirecek ve valilik ile endüstrici ortasında bir fikir ayrılığı oluşturacaktır. Bu durum, endüstricinin kendi kendini yönetme yetkisini elinden alarak, sürecin büsbütün kamulaşmasına ortam hazırlayacaktır. Devletçi model, OSB’lerin gelişmesini yavaşlatır. Bakanlık, valilere yetki vermek yerine, OSB’lerdeki kontrolleri sıklaştırabilir.

Yorumlar (0)