banner2

banner1

banner22

Hava kirliliği her yıl 7 milyon can alıyor

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) hava kirliliği konusunda uyarıda bulundu. Örgüt, kirlenmeye yol açan azot dioksit gibi maddelerin güvenli limit seviyesini düşürürken, yapılan son açıklamada hava kirliliğine bağlı hastalıklar nedeniyle her yıl 7 milyon kişinin hayatını kaybettiği aktarıldı.

GÜNDEM 23.09.2021, 13:58 Editör: Aysima Kortak
Hava kirliliği her yıl 7 milyon can alıyor
banner48

Dünyada hava kirliliğinden en fazla zarar görenler ekonomileri fosil yakıta bağımlı olan düşük ve orta gelirli ülkeler. WHO, hava kirliliğinin insan sağlığı açısından yol açtığı zararları sigara ve sağlıksız beslenme ile eşdeğer görüyor.

"KARBON SALIMINI AZALTIN" ÇAĞRISI YAPILDI

Kasım ayında Glasgow'da yapılacak olan İklim Konferansı (COP26) öncesi örgüt, 194 üye ülkeye, iklim değişikliğine karşı harekete geçmeleri ve karbon salımını azaltmaları yönünde çağrı yapıyor. WHO'nun hava kirliliği konusunda Çarşamba günü yayımladığı yeni kılavuzda, PM2.5 adıyla bilinen partiküllere maruz kalmanın güvenli seviyesi yarı yarıya düşürüldü. Akciğerler tarafından en derin noktalara kadar solunabilen bu küçük partiküler maddeler, motorlu taşıt araçlarının yakıtları, enerji üretimi ve ısınma amaçlı yakıt tüketiminden ortaya çıkıyor. WHO'ya göre, "Mevcut hava kirliliği seviyesinin yeni kılavuzda önerilen seviyeye düşürülmesi halinde PM2.5 kaynaklı ölümlerin yüzde 80'i önlenebilir".

KALP HASTALIKLARINA VE İNMEYE YOL AÇABİLİYOR

PM10 adıyla bilinen partiküler maddeler için de güvenli limit yüzde 25 oranında düşürüldü. Kılavuzda vurgulanan diğer kirleticiler arasında ozon, azot dioksit, kükürt dioksit ve karbonmonoksit de bulunuyor. Hava kirliliği kalp hastalıklarına ve inmeye yol açabiliyor. Çocuklarda ise akciğer gelişimini engelleyebiliyor ve astımı tetikleyebiliyor. WHO, hava kalitesinin artırılması ile iklim değişikliğinin etkilerine karşı mücadelenin karşılıklı olarak birbirini destekleyen etkileri olduğunu belirtiyor.

ULAŞMASI ZOR HEDEFLER

Güvenli limit olarak belirlenen hava kirliliği oranları zamanla ve kademeli olarak düşüş gösterdi. Zehirli partiküllerin ve gazların kalp ve akciğer hastalıklarını tetiklediği biliniyordu. Motorlu araçların egzosları ve doğal gaz ile ısınma havayı kirletiyor. Ama bazı zararlı partiküller havada diğer kimyasallarla tepkime halinde de ortaya çıkabiliyor. Örneğin İngiltere açısından, ülkedeki zararlı kirleticiler için uygulanan yasal limitler, WHO tarafından önerilen yeni kılavuzdaki maksimum limitin dört katı. Akciğerlere solunan küçük partiküllerin önlenmesi ise oldukça zor. Boyalar, temizlik malzemeleri ve çözücü maddeler de partikül üretiyor. Bunlara arabalar hareket halindeyken lastiklerinden kopan parçalar da eklenince, elektrikli araçların bile yüzde yüz çözüm sunmadığı görülüyor. Çiftliklerdeki hayvan atıkları bile hava kirliliğine yol açan gazlara kaynaklık edebiliyor. Bu yüzden WHO'nun yeni kılavuzu, hükümetler açısından ulaşılması zor hedefler olarak görülebilir.

Yorumlar (0)