Türkiye’de uzun süredir tartışılan staj ve çıraklık sigortası konusu yeniden hareket kazandı. Edinilen bilgilere göre, staj ve çıraklık dönemlerinin emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığı ve konunun yeniden yasal zeminde ele alınacağı belirtiliyor.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle milyonlarca kişi emeklilik hakkı elde ederken, bu kapsamın dışında kalan staj ve çıraklık sigortalıları için beklenti büyümeye devam etti. Özellikle meslek lisesi döneminde staj yapanlar ile çıraklık eğitim merkezlerinden geçen vatandaşlar, sigorta giriş tarihlerinin emeklilik hesabında dikkate alınmasını talep ediyor.
Mevcut sistemde neden sayılmıyor?
Hâlihazırdaki sosyal güvenlik mevzuatına göre emeklilik hesabında yalnızca uzun vadeli sigorta kollarına yatırılan primler dikkate alınıyor. Bu kapsamda malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primleri emekliliği doğrudan etkiliyor.
Staj ve çıraklık döneminde yatırılan primler ise sadece kısa vadeli sigorta kollarını kapsıyor. İş kazası ve meslek hastalığı gibi risklere karşı güvence sağlayan bu primler, emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmiyor. Bu nedenle birçok kişi sigorta numarası erken verilmiş olsa da emeklilikte bu tarihten faydalanamıyor.
Yeni düzenleme neleri içerebilir?
Gündeme gelen çalışmalar kapsamında birkaç alternatif öne çıkıyor:
Staj ve çıraklık sigorta girişlerinin doğrudan emeklilik başlangıcı sayılması
Bu dönemler için geriye dönük borçlanma hakkı tanınması
Kısmi bir modelle belirli şartlara bağlı olarak sisteme dahil edilmesi
Uzmanlara göre bu tür bir düzenleme hayata geçirilirse milyonlarca kişinin emeklilik tarihi öne çekilebilecek.
Meclis gündeminde teklifler var
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne daha önce farklı dönemlerde sunulan kanun tekliflerinde, staj ve çıraklık sigortasının emeklilik başlangıcına dahil edilmesi ya da borçlanma imkânı getirilmesi gibi öneriler yer aldı.
Ancak bu tekliflerin henüz yasalaşmadığı ve resmi bir düzenlemenin yürürlüğe girmediği belirtiliyor. Buna rağmen kulislerde, konunun yeniden ele alınacağı ve kapsamlı bir çalışma yapılacağı konuşuluyor.
Uzmanlar uyarıyor
Çalışma hayatı uzmanları, böyle bir düzenlemenin yalnızca bireysel değil, aynı zamanda sosyal güvenlik sisteminin mali dengeleri açısından da önemli sonuçlar doğuracağını vurguluyor. Bu nedenle atılacak adımların detaylı analizlerle şekillendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Gözler resmi açıklamalarda
Staj ve çıraklık sigortası bulunan milyonlarca kişi gelişmeleri yakından takip ederken, yetkililerden gelecek net açıklamalar bekleniyor. Uzmanlar ise sosyal medyada dolaşan kesinleşmemiş bilgilere karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını çiziyor.
