Sosyal güvenlik sisteminde en çok tartışılan konuların başında düşük emekli aylıkları geliyor. Erdursun, bunun temel nedenlerinden birinin yıllar içinde aylık bağlama oranlarının düşürülmesi olduğunu söyledi. Buna göre, çalışma süresi uzasa bile emekli aylığındaki artış sınırlı kaldı. Yüksek prim ödenmesine rağmen emekli aylıklarının beklenenden düşük kalabildiği durumlar ortaya çıktı.
2008 SONRASI MEMURLARIN EMEKLİLİK SORUNU
Sosyal güvenlik sisteminde önemli bir ayrım 1 Ekim 2008 tarihinden önce ve sonra göreve başlayan memurlar arasında bulunuyor. Erdursun, "Eski sistemde memurların emekli aylıkları belirlenirken derece, kademe, ek gösterge ve çeşitli tazminatlar önemli rol oynuyordu. Ancak 2008 sonrası memurlar için emekli aylıkları prime esas kazanç üzerinden hesaplanıyor. Emekli aylığı bu düşük kazanç üzerinden hesaplandığı için ileride emekli olacak memurların çok daha düşük emekli maaşıyla karşılaşabileceği durumu ortaya çıkıyor" dedi.
DOĞUM BORÇLANMASI
Kadın çalışanlara tanınan doğum borçlanması hakkının, sosyal güvenlik sisteminde önemli bir düzenleme olmasına rağmen tüm kadınları kapsamadığı bilgisini veren Erdursun, sigortalı olmadan önce doğum yapan kadınlar doğum borçlanmasından yararlanamadığının altını çizdi.
BAĞKUR PRİM SAYISININ AZALMASI
SSK’lı çalışanlar için emeklilikte prim gün şartı işe başlama tarihine göre değişiyor.
Erdursun, "8 Eylül 1999’a kadar işe girenlerden 5000–5975 gün, 9 Eylül 1999–30 Nisan 2008 arasında işe başlayanlardan 7000 gün, 1 Mayıs 2008 sonrası işe girenlerden ise 7200 gün prim isteniyor. Bağ-Kur’lularda ise 8 Eylül 1999 öncesi kadınlardan 7200, erkeklerden 9000 gün; 9 Eylül 1999 sonrası için kadın ve erkeklerden 9000 gün prim şartı bulunuyor" dedi.
BAĞ-KUR TESCİL MAĞDURLARI
Özellikle 4 Ekim 2000 tarihinden önce kendi adına iş yeri açan veya şirket ortağı olan bazı kişiler çeşitli nedenlerle Bağ-Kur kayıtlarını zamanında yaptıramadığını hatırlatan Erdursun, bu nedenle fiilen çalıştıkları dönemlerin sigortalılık süresine dahil edilmediğini vurguladı.
STAJ VE ÇIRAKLIK MAĞDURLARI
Meslek lisesi öğrencileri ve çıraklar staj yaptıkları dönemde sigortalı olarak gösterildiğini belirten Erdursun, "Ancak bu sigorta yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortasını kapsıyor. Bu nedenle staj sigortası emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmiyor" şeklinde konuştu.
KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYEN
Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanları kapsadı.
Erdursun, "9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk defa sigortalı olan kişiler bu düzenlemenin dışında kaldı. Öte yandan 1 Mayıs 2008’den sonra sigortalı olanlar için zaten kademeli yaş sistemi uygulanıyor. Bu nedenle 1999–2008 arasında sigortalı olan kişiler de benzer bir kademe düzenlemesi yapılmasını talep ediyor" diyerek kademeli emeklilik bekleyenlerin de sayısının yükseldiğini belirtti.
Erdursun, bütün bu başlıklara son dönemde sosyal güvenlik ve çalışma hayatıyla ilgili kapsamlı bir yasal düzenlemenin henüz gündeme gelmediğinden bahsetti ve kamuoyuna yansıyan net bir yasa teklifi veya taslak bulunmadığının altını çizerek milyonlarca kişiye kötü haberi verdi.
