HABERLİSİN-
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Araştırma Hizmetleri Başkanlığı, milyonlarca aileyi ve genci ilgilendiren "sosyal medya yasası" için kritik bir raporu tamamladı. Avrupa'nın sert dijital denetim modellerini mercek altına alan çalışma, 15 yaş altı çocukların güvenliği için platformlara "demir yumruk" indirileceğini gösteriyor.
Rapora göre, sadece zararlı içerikleri kaldırmak artık yeterli olmayacak. Sosyal medya devleri, küresel cirolarının önemli bir yüzdesine ulaşan para cezaları ve hatta erişim kısıtlamaları ile karşı karşıya kalacak.
HABERİN DEVAMI İÇİN SAYILARDAN İLERLEYİN...
CİRONUN YÜZDE 6'SI KADAR CEZA
Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Tüzüğü (DSA) ile sosyal medya platformlarına karşı tarihinin en sert kurallarını uygulamaya koydu. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlar, küresel cirolarının %6'sına kadar idari para cezası riski taşıyor.
Daha da çarpıcı olan, yanlış bilgi paylaşımında cirolarının %1'i oranında başlangıç cezası, ihlal devam ettikçe ise günlük cironun %5'i oranında ek cezalar kesilebilmesi. Bu, günlük milyonlarca dolar ciro yapan devler için astronomik rakamlara ulaşabilecek bir tehdit.
ERİŞİM ENGELİ
Raporun incelediği ülkelerden İngiltere'de, iletişim düzenleyicisi OFCOM, çocuk güvenliğini hiçe sayan platformlara 18 milyon sterlin veya yıllık cironun %10'una kadar ceza kesme yetkisine sahip.
Almanya ise daha da ileri gidiyor. Federal Ağ Ajansı, ihlallerin sürmesi durumunda platformlara erişimin tamamen engellenmesi gibi en üst düzey yaptırımları devreye alabiliyor.
UYGULAMAYI MAĞAZADAN KALDIRMA
Fransa'da denetim kurumu ARCOM, çocukları korumak için benzersiz bir yetki kullanıyor. Zararlı içeriğe izin veren uygulamaların, resmi uygulama mağazalarından kaldırılmasını veya indirilmesinin engellenmesini talep edebiliyor.
İtalya'da ise AGCOM, acil durumlarda dakikalar içinde içerik kaldırma kararı alabilme ve ağır para cezaları uygulama hızı ile dikkat çekiyor.
TÜRKİYE'YE NELER GELİYOR?
TBMM'ye sunulacak yasa teklifinin, bu Avrupa modellerini referans alması bekleniyor. Türkiye'nin "dijital anayasası" olarak anılabilecek düzenlemenin ana başlıkları şöyle öngörülüyor:
Sıkı Yaş Doğrulama: Sahte doğum tarihi girişlerinin önüne geçmek için gelişmiş teknolojik altyapı (örneğin, e-devlet entegrasyonu) zorunlu hale getirilebilir.
Zorunlu Ebeveyn Denetimi: Platformlar, 15 yaş altı kullanıcılar için, ebeveynlerin çevrimiçi harcamaları, ekran süresini ve erişilen içerik türlerini kontrol edebildiği araçları sunmakla yükümlü tutulacak.
Caydırıcı Para Cezaları: Türkiye'deki ihlallerde, platformların Türkiye ciroları veya küresel ciroları üzerinden yüzdelik dilimlerde çok yüksek para cezaları öngörülüyor. Raporda bahsedilen küresel cironun %10'u gibi oranlar gündemde.
Hızlı İçerik Kaldırma: Zararlı içeriklerin, şikayet edildiği anda hem yapay zeka sistemleri hem de manuel denetim ekipleriyle hızla kaldırılması mekanizması kurulacak.
Hazırlanan raporda, sosyal medyanın temel haklar ve toplum üzerindeki muazzam etkisine dikkat çekilirken, özellikle nefret söylemi, zorbalık ve şiddet içeren içeriklerin çocukların psiko-sosyal gelişimini ciddi şekilde tehdit ettiği vurgulanıyor.
Türkiye'nin bu hamlesiyle, dijital dünyada "egemenlik" ve "çocuk hakları" konusunda Avrupa ile aynı seviyede, hatta daha ileri bir koruma kalkanı oluşturmayı amaçladığı belirtiliyor.
