Haberlisin-
Yetkililer beklenen Büyük Marmara depremi sonrasında İstanbul’da oluşabilecek tsunamiye dikkat çekti.
HABERİN DETAYLARINI OKUMAK İÇİN SAYILARA TIKLAYIN
BBC Türkçe’ye konuşan Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi (BDTİM) Müdürü Doç. Dr. Doğan Kalafat; tsunamileri, “okyanus ve denizlerin tabanında yaşanan deprem, volkanik patlama, deniz dibi heyelanları gibi olaylar sonucu oluşan yer değiştirmeler sonucunda su kütlesinin hareketinden kaynaklanan uzun periyotlu, hızları düşük deniz dalgaları” olarak tanımlıyor.
Günümüze gelirsek bilim insanları, tsunaminin Türkiye’deki afetlerden biri olduğunu anlatmak için en güncel örnek olarak 2020 İzmir Depremi'ni gösteriyor.
Deprem, özellikle Seferihisar ilçesinin Sığacık ve Akarca bölgeleri ile Urla ilçesinin Zeytineli bölgelerinde etkili olan bir tsunamiye sebep olmuştu.
Doç. Dr. Kalafat, “Sığacık'ta tsunami nedeni ile bir kişi hayatını kaybetmiş; bölgede çok sayıda konut, işyeri ve araç zarar görürken, balıkçı barınakları ve marinalarda pek çok tekne sürüklenmiş, batmış, karaya oturmuş ve kıyı yapıları da hasar görmüştü” hatırlatmasını yapıyor.
Peki beklenen Büyük Marmara Depremi sonrası tsunami olasılığı var mı?
Birçok bilim insanına göre bu sorunun cevap net olarak, “Evet.” Doç. Dr. Kalafat ekliyor:
“Özellikle Marmara Denizi’nde bulunan üç derin çukurun etrafındaki kalın genç alüvyon-sediman tabakalarının bir deprem sonucu hareketi sonucu, yani deniz dibi heyelanları sonucu tsunami olma olasılığı mevcut.”
BBC Türkçe’ye konuşan eski İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Buğra Gökçe (Bu haber için görüşme yaptığımızda İBB'de görevde olan Gökçe, daha sonra İzmir belediye başkanlığı aday adaylığı için bu görevinden ayrıldı), son yıllarda İBB’de ‘Tsunami Dayanıklı İstanbul’ yaklaşımıyla tsunami konusunda çalışmalar yürütüldüğünü aktarıyor.
Bu yaklaşım kapsamında 2018 yılında İBB ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) işbirliğinde ‘Tsunami Modelleme, Hasar Görebilirlik ve Tehlike Analizi’ projesi ve yine ODTÜ işbirliğiyle 2019 yılında ‘Tsunami Eylem Planı’ çalışmaları tamamlanmış.
Dr. Gökçe, bu çalışmalar ışığında, 7’den büyük bir depremde İstanbul’da oluşabilecek tsunami tablosuna dair şu bilgileri paylaşıyor:
“Yapılan analizlerde özellikle İstanbul’un güney kıyılarında; Marmara Denizi’nde meydana gelebilecek bir sismik aktivitenin tetiklemesine bağlı olarak deniz içi heyelanlarının hareketi ile İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi’ne doğrudan kıyısı olan bütün ilçelerde değişken ama önemli boyutlarda tsunami etkisi olacağı, bazı bölgelerde deniz içi heyelanların büyüklüğüne de bağlı olarak tsunami dalgalarının yüksekliğinin altı metrelere ulaşabileceği, dere ve çeşitli kanallar vasıtasıyla yaklaşık bir km kadar iç bölgelerde ilerleyebileceği ve bu dalgaların kıyıya varış süresinin yaklaşık altı dakikayı bulabileceği hesaplanmıştır.”