Türkiye genelinde kiralık konut piyasasında yaşanan fahiş fiyat artışları, tahliye taahhütnameleri ve depozito krizleri kiracıların belini bükmeye devam ederken, evden taşınma aşamasındaki vatandaşları rahatlatacak tarihi bir hukuki içtihat netleşti.
Yıllardır ev sahipleri ile kiracılar arasında en büyük sürtüşme konularından biri olan "evi boşaltırken boyatmak zorunda mıyım?" sorusu, Yargıtay'ın verdiği son emsal kararla net bir çözüme kavuştu.
Hukukçular, ev sahiplerinin sözleşmelere eklediği özel şartların dahi geçerliliğini yitirdiğini ifade ederek mülk sahiplerinin haksız kazanç kapısı haline getirdiği "boya-badana" şartının artık yasal bir hükmünün kalmadığını duyurdu.
"Sözleşmede yazsa bile yasal dayanağı yok"
Kiracı - ev sahibi ilişkilerinde geleneksel bir dönemin kapandığına vurgu yapan Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, evi temiz ve yeni boyanmış şekilde teslim alan mülk sahiplerinin, yıllar sonra taşınmak isteyen kiracıların karşısına "Boya badana yap da öyle çık, yoksa depozitoyu vermem" tehdidiyle çıkabildiğine işaret etti.
Bu durumun tamamen haksız bir dayatma olduğunu belirten Avukat Kaya, "Kira kontratının altına 'Daire boyanarak teslim edilecektir' şeklinde bir madde eklenmiş olsa dahi, bu şartın kanun önünde bir geçerliliği yoktur. Ev sahibi, mülkün hor kullanıldığını ve kasıtlı olarak tahrip edildiğini resmi olarak kanıtlayamadığı sürece, sadece boya bahanesine sığınarak kiracının depozitosundan tek bir kuruş bile kesinti yapamaz" dedi.
Olağan eskime ve solma kiracının suçu değil
Evden çıkarken haksız yere depozitosu kesilen vatandaşların haklarını araması gerektiğini ifade eden Avukat Selman Nuri Kaya, E-Devlet kapısı üzerinden ya da doğrudan icra dairelerine başvurarak icra takibi başlatılabileceğini anlattı. Taşınmazın korunma sınırlarının yasal çerçevesii çizen Kaya, şu uyarılarda bulundu:
"Eğer dairenin duvarlarına bilerek zarar vermediyseniz, çocukların çizmesi ya da kırma dökme gibi bir hor kullanma durumu söz konusu değilse, sadece yılların getirdiği doğal yıpranma, güneşten solma veya tavan kirlenmesi yaşandıysa bu durum kiracının sorumluluğunda değildir. Doğal kullanım neticesinde ortaya çıkan bu tür tadilat, yenileme ve boya masrafları tamamen mülk sahibinin cebinden çıkmalıdır. Türk Borçlar Kanunu'nun 334. maddesi kiracıyı bu aşınmalardan muaf tutar."
Yargıtay: Eskime ve bozulmalardan kiracı sorumlu tutulamaz
Tartışmalı konuya son noktayı koyan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin emsal içtihat kararında ise Türk Borçlar Kanunu'nun 316. ve 334. maddelerine atıfta bulunuldu. Yüksek mahkemenin karar metninde şu ifadelere yer verildi: "Kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmak ve sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür. Ancak, kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumludur."
Bu kararla birlikte, evini temiz ve özenli kullanan hiçbir kiracı, taşınma esnasında boyacı masrafı ödemek ya da evi boyatıp teslim etmek zorunda kalmayacak.
