Çalışanların emeklilik döneminde ikinci bir maaş elde etmelerini öngören TES; çalışan, işveren ve devlet katkısına dayalı fon bazlı bir tasarruf modelinin adına deniyor. Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanlara maaş kesintileriyle ek emeklilik geliri oluşturur. Uzun vadeli birikimleri destekleyerek tasarrufu teşvik eder. BES'le entegre olarak emeklilik sistemini güçlendirerek sürdürülebilir kılar.
TES NASIL ÇALIŞIYOR?
TES'in işleyişi, çalışanın brüt maaşından belirli bir oran otomatik olarak kesilmesi ve TES fonuna aktarılmasına dayanıyor. İşveren, çalışan katkısına ek olarak aynı oranda fona katkı sağlar. Katılımcılara devlet tarafından vergi avantajı ve ek katkı imkanları sunulur. Birikimler, profesyonel fon yöneticileri tarafından çeşitli yatırım araçlarında değerlendirilir ve zaman içinde büyümesi sağlanır. Katılımcılar, emeklilik dönemine ulaştıklarında biriken fonlarını toplu veya taksitler halinde alarak ek gelir elde eder.
TES'E KİMLER KATILABİLİR?
TES, Türkiye'de çalışan geniş bir kesimi kapsayacak şekilde tasarlandı. Sistem hem özel sektör hem de kamu çalışanlarını içine alarak, işveren katkısını da içeren bir model sunuyor. Mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) katılımcıları da TES'e dahil olabilecek.
TES SİSTEMİ NE ZAMAN DEVREYE GİRECEK?
TES 2026 içinde başlayacak. Orta Vadeli Program'da 1 Nisan-30 Haziran tarihleri arasında hayata geçirilmesine ilişkin hedef yer alıyor. Çalışma Bakanlığı, sistemin altyapısının hazırlanması, gerekli düzenlemelerin yapılması ve yasal çerçevenin tamamlanması için çalışmaları sürdürüyor. Meclis'e sunulmasının ardından uygulamaya girecek.
TES VE BES ARASINDAKİ FARKLAR
BES: Yalnızca 45 yaş altı çalışanlar otomatik olarak katılıyor.
TES: Tüm çalışanlar için zorunlu katılım sağlanacak.
BES: Girişten sonraki ilk 2 ay içinde cayma hakkı bulunuyor.
TES: En az 10 yıl sistemde kalma şartı olacak; erken çıkış neredeyse imkânsız olacak.
ÇALIŞAN KATKISI:
BES ve TES: Maaştan yüzde 3 kesinti yapılacak.
İŞVEREN KATKISI:
BES: İşveren katkısı bulunmamakta.
TES: İşveren de yüzde 3 oranında katkı yapmak zorunda olacak.
DEVLET KATKISI HANGİ DÜZEYDE?
BES: Yüzde 20 devlet katkıcı uygulanacak.
TES: Yüzde 30 devlet katkısı uygulanacak.
BES: Fonlar bireysel emeklilik şirketleri tarafından işletilmekte.
TES: Fonlar daha merkezi ve devlet denetiminde yönetilecek.
BİRİKİMLER NE ZAMAN ALINACAK?
BES: Katılımcılar istediği zaman çıkabilir; 10 yıl sistemde kalarak ve 56 yaşını doldurarak emeklilik geliri alabilir.
TES: Birikimlere erişim, SGK'daki emeklilik yaşına paralel olacak. 09.09.1999–30.04.2008 arasında sigortalı olanlar: Kadın 58, Erkek 60, 01.05.2008 sonrası sigortalılar: Kadın 58-65, Erkek 60–65 (kademeli) olacak.
KRİTİK DETAYLAR
BES: Birikimler toplu para veya emekli maaşı olarak alınabilir.
TES: SGK'dan alınan maaşa ek olarak tamamlayıcı maaş bağlanacak. BES: Sistem esnek olup, çıkış serbest. TES: Sistem katı ve zorunlu olup, çıkış sınırlı olacak.
BES İLE TES'İN BİRLEŞTİRİLEBİLECEK Mİ?
TES uygulamaya geçtiğinde, otomatik BES uygulaması sisteme dahil edilecek. Maaştan ayrı ayrı BES ve TES kesintisi yapılmayacak; sadece TES için yüzde 3 kesinti uygulanacak.
