HABERLİSİN-
Emeklilikte Yaşa Takılanlar ( EYT) kapsamında emekliliği kaçıran milyonlarca çalışan emekli olmanın hayalini kuruyor.
Prim gün sayısı emeklilik için yeterli olmayan sigortalılar için devlet, alternatif çözümlerle devreye giriyor. Askerlik, doğum, yurtdışı çalışma gibi nedenlerle çalışma hayatında kesintiye uğrayan kişiler, eksik günlerini toplu ödeme yöntemiyle tamamlayarak emekliliğe bir adım daha yaklaşma şansı yakalıyor.
Borçlanma ve ihya gibi uygulamalar, özellikle erken emeklilik planı yapan vatandaşlar için büyük önem taşıyor. Sosyal güvenlik sisteminde tanınan bu haklar sayesinde, geçmişte çalışılamayan dönemler sigortalılık süresine dahil edilebiliyor. Peki bu haklardan kimler yararlanabiliyor? Hangi şartlar aranıyor? İşte erken emeklilik için izlenmesi gereken adımlar...
Eksik primleri tamamlamanın yolları
Çalışma hayatı boyunca çeşitli nedenlerle prim günlerinde eksiklik yaşayan vatandaşlar için emekliliği erkene çekmenin yolları artıyor. Devletin sunduğu borçlanma ve ihya olanakları, sigorta geçmişinde boşluk bulunanlar için önemli fırsatlar sunuyor.
Kadınlar doğum sonrası çalışmadıkları süreleri, erkekler ise askerlik dönemlerini borçlanarak sigorta hizmet süresine dahil edebiliyor. Ayrıca yurtdışında geçirilen çalışma yılları, üniversite eğitimi sırasında oluşan prim boşlukları ve dondurulan Bağ-Kur süreleri de artık emeklilik hesabına eklenebiliyor.
Doğum borçlanması avantaj sağlıyor
Kadın sigortalılar, doğum yaptıktan sonra prim ödenmeyen sürelerini borçlanarak emekliliğe giden yolda önemli bir adım atabiliyor. Kanuna göre, üç çocuğa kadar her biri için 2 yıla kadar borçlanma yapılabiliyor. Bu da toplamda 6 yıl yani 2.160 güne kadar prim kazanma hakkı tanıyor. Borçlanma hakkından faydalanabilmek için çocuğun sigortalılıktan sonra doğmuş olması gerekiyor. Ancak staj sonrası doğum yapan kadınlar da bu haktan yararlanabiliyor. Hatta staj süresi sigorta başlangıcı olarak kabul edilerek emeklilik tarihi öne çekilebiliyor.
Doğum yapan sigortalı kadınlara tanınan bu imkân, 2 yaşından küçük çocukları evlat edinen kadınlar için de geçerli. Hem evlat edinen hem de çocuğu doğuran kadının bu borçlanma hakkından yararlanabilmesi dikkat çekiyor.
Erkeklerde askerlik borçlanması
Erkek sigortalılar için de askerlik süresi borçlanması, emeklilik yaşını geri çekmede önemli bir avantaj sunuyor. Özellikle sigorta girişi öncesi yapılan askerlikler, borçlanma ile sigorta başlangıcını geriye çekerek daha erken emeklilik yolunu açıyor. En fazla 540 güne kadar borçlanma yapılabiliyor.
Yurt dışında geçirilen süreler
Yurt dışında çalışan Türk vatandaşları, belirli koşulları sağlamaları halinde bu süreleri Türkiye’deki emeklilik sistemine dahil edebiliyor. Kadınlar için 18 yaşından sonra yurt dışında çalışmasalar dahi geçen süreler borçlanılabiliyor.
Ayrıca memurların ücretsiz izin süreleri ile doktora ve tıpta uzmanlık eğitim süreleri de borçlanma kapsamına giriyor.
Diğer borçlanma avantajları
Avukatlık stajı (1 yıl)
Hekimlerin fahri asistanlık süreleri
Kısmi süreli çalışmalarda eksik kalan prim günleri
Yurt dışında geçen öğrenim süreleri
Usta ve uzman öğreticilikte geçen süreler
Polis ve asker adaylarının eğitim dönemleri
Seçim dönemlerinde görevden ayrılanların açıkta kaldığı süreler
Grev ve lokavt nedeniyle çalışılamayan günler
İhya imkanı
Bağ-Kur’lular için prim borcu nedeniyle geçmişte silinen hizmet süreleri, ihya yöntemiyle geri alınabiliyor. Ancak borçlanmanın aksine ihya işlemlerinde tüm süre için ödeme zorunlu. Bu sayede dondurulan hizmet süresi tamamen aktif hale getiriliyor.
Borçlanma ve ihya maliyetleri ne kadar?
Borçlanma ve ihya tutarları her yıl asgari ücretle birlikte güncelleniyor. Doğum ve askerlik borçlanmalarında brüt asgari ücretin yüzde 32’si, yurt dışı borçlanmasında yüzde 45’i, ihya işlemlerinde ise yüzde 34,5’i üzerinden hesaplama yapılıyor.
2025 yılı itibarıyla güncel rakamlar şöyle:
Doğumaskerlik borçlanması (1 ay): 8.321,76 TL
Yurt dışı borçlanması (1 ay): 11.702,48 TL
İhya işlemi (1 ay): 8.971 TL
