HABERLİSİN-
EYT düzenlemesiyle birlikte 8 Eylül 1999 ve öncesinde ilk defa sigortalı olanlar için yaş şartı kaldırıldı. 4A (SSK) kapsamında işe giriş tarihine göre 5000 ila 5975 prim gününü tamamlayanlar yaş beklemeden emekli olma hakkı elde etti. Bu düzenleme milyonlarca kişiyi sevindirirken, hemen sonrasında sigortalı olanları derinden üzdü.
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tarafında ise yaş şartı olmaksızın kadınlar 7200 gün, erkekler 9000 gün primle emeklilik hakkı elde etti. Bu düzenleme çıktı, uygulandı ve artık sistemin bir parçası haline geldi. Ancak EYT sonrasında en çok ses çıkaran grup, 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlar oldu.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, kademeli emeklilik bekleyenlerin itirazının temel noktasını şöyle açıkladı: "8 Eylül 1999'a kadar yaş şartı yokken, 9 Eylül 1999'dan itibaren bir anda kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartının başlaması en büyük adaletsizliktir."
Erdursun, bugünkü sistemde bu tarihler arasında sigortalı olan kişiler için kuralın kadınlar 58 yaş, erkekler 60 yaş ve 7000 prim günü olduğunu vurguladı. Bir gün geç sigortalı olmanın, kişiyi yaş şartı olmayan sistemden çıkarıp 58-60 yaş beklemek zorunda olan sisteme soktuğunu belirtti.
Buradaki tartışmanın teknik değil, geçişin sertliğiyle ilgili olduğunu ifade eden Erdursun, "Bir kademe olmalıydı" diyenlerin itirazının tam da bu nokta olduğunu söyledi.
KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYENLERİN DURUMU
1 Mayıs 2008 sonrası sistem tekrar değişti ve yaş şartı 65'e doğru yükseltildi. Ancak bu kez geçiş kademeli yapıldı. Erdursun, "Kadınlar için 58'den başlayarak, erkekler için 60'tan başlayarak yaş sınırı yıllar içinde 65'e doğru yükseldi. Dolayısıyla 2008 sonrası sistemde ani bir kopuş değil, planlı bir geçiş tasarlandı" dedi.
Erdursun, bugün iktidar cephesinden kademeli emekliliğe dair net bir çalışma açıklanmadığını söyledi. Ancak "Kademeli emeklilik mümkün müdür? Evet, mümkündür" diyerek umut verdi.
Erdursun'un kademeli emeklilik için önerdiği 5 kritik madde şöyle:
"1- EYT kapsamına dokunulmamalı. 2- Ani sıçramayı yumuşatmalı ama erken yaşta emekliliği teşvik etmemeli. 3- Maliyet hesabı şeffaf yapılmalı. 4- 2008 sonrası sigortalılar için yeni bir adaletsizlik üretmemeli. 5- Geçiş açık, sade ve çelişkisiz yazılmalı."
Erdursun, "Yaklaşık 1999-2008 arasında sigortalı olan milyonlarca kişiyi ilgilendiren bir düzenleme yapılacaksa, bunun mali ve toplumsal sonuçları net hesaplanmalıdır" dedi.
Son olarak Erdursun, yaklaşık 3 milyon 800 bin sigortalıyı çok yakından ilgilendiren kademeli emeklilik modelinin seçimlere doğru daha fazla gündem olacağını açıkladı.
