2023 yılında memur maaşlarına yapılan seyyanen artış, memur emeklileri açısından da önemli bir beklenti oluşturdu. Dönemin düzenlemesiyle çalışan memurlara 8 bin 77 liralık seyyanen ödeme yapılırken, bu tutar emekli aylığının hesabında kök maaşa dahil edilmedi.
Sosyal Güvenlik Uzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, son yazılarında bu konuyu yeniden gündeme taşıdı. Karakaş, 13 Mayıs 2026 tarihli yazısında, 2023 seçimleri öncesinde memurlara verilen seyyanen zammın emeklilere de yansıtılacağı yönündeki vaadin üzerinden yaklaşık üç yıl geçtiğini belirterek, memur emeklilerinin beklentisinin halen devam ettiğini ifade etti.
“Emekli olunca maaş yüzde 40’lara kadar düşüyor”
Karakaş’ın değerlendirmesinin merkezinde, çalışan memur ile emekli memur arasındaki gelir farkı bulunuyor.
Karakaş, emeklilik dilekçesinin verilmesiyle birlikte bazı memurların gelirlerinde ciddi düşüş yaşandığını belirterek, çalışırken alınan maaş ile emekli aylığı arasındaki farkın yüzde 40'lara ulaşabildiğine dikkat çekiyor.
Bu durumun yalnızca mevcut emeklileri değil, emeklilik hakkı kazanmasına rağmen görevine devam eden memurları da etkilediği belirtiliyor.
Karakaş'a göre maaş kaybı nedeniyle emekliliğini erteleyen memurların görevde kalması, kamu kurumlarında yeni kadroların açılmasının da önüne geçiyor.
“Seyyanen zam sadece emekliyi değil, gençleri de ilgilendiriyor”
Karakaş'ın dikkat çektiği bir diğer nokta ise konunun gençler açısından oluşturduğu zincirleme etki.
Emeklilik hakkı geldiği halde maaş kaybı nedeniyle görevinden ayrılmayan memurların kadroları boşaltmaması, kamuya girmek isteyen gençlerin de önünü kapatıyor.
Karakaş, özellikle Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıklarında emekliliği bekleyen yüz binlerce memurun bulunduğuna dikkat çekerek, emekliliklerin gerçekleşmesi halinde açılacak kadroların gençler için yeni istihdam imkanı oluşturabileceğini savunuyor.
Benzer değerlendirmeyi daha önce de yapan Karakaş, seyyanen zam konusunun yalnızca emeklilerin değil, halen çalışan ve emekli olmayı bekleyen memurlar ile kamuya girmek isteyen gençlerin de meselesi olduğunu belirtmişti.
2023'te verilen 8 bin 77 liralık artış bugün ne kadar?
2023 Temmuz ayında çalışan memurlara verilen seyyanen zam 8 bin 77 lira olarak uygulanmıştı. Ancak bu ödeme emekli aylığına esas kazanca yansıtılmadı. Bu nedenle çalışan memur ile emekli memur arasındaki maaş makası zaman içerisinde daha da belirgin hale geldi.
Karakaş'ın 2026 yılı değerlendirmesine göre, söz konusu tutar geçmişten bugüne güncellenerek hesaplandığında oldukça yüksek bir rakama ulaşıyor.
Karakaş, 2026 yılı başındaki değerlendirmesinde 2023 Temmuz'undan bu yana ödenmeyen seyyanen zammın bugünkü karşılığının 18 bin 500 lirayı aştığını ve vaat hayata geçirilmiş olsaydı en düşük memur emeklisinin maaşının 50 bin lira sınırına yaklaşabileceğini ifade etmişti.
“Alım gücümüz 20 yıl öncesine düştü”
Memur emeklilerinin temel şikayetlerinden biri de maaşların enflasyon karşısındaki alım gücü.
Emekliler, yıllar boyunca çalışarak elde ettikleri gelir ile emekli olduktan sonra ellerine geçen maaş arasında ciddi fark oluştuğunu belirterek, seyyanen zam talebinin hayata geçirilmesini istiyor.
Bu talep yalnızca aylık gelir artışı olarak değil; ev sahibi olmak, araç almak, çocuklarının düğün masraflarına destek olmak veya mevcut borçlarını kapatabilmek açısından da önemli görülüyor.
Hukuki süreç de devam ediyor
Seyyanen zam talebi konusunda bazı memur emeklileri hukuki yollara da başvurdu.
Karakaş'ın aktardığı değerlendirmelere göre, açılan davalarda “mevzuatta böyle bir ödeme öngörülmediği” gerekçesiyle olumsuz kararlar verilirken, bazı hukuki değerlendirmelerde ise çalışan memur ile emekli memur arasında ortaya çıkan farklılığın eşitlik ilkesi bakımından tartışılması gerektiği savunuldu.
Bu nedenle konu, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda hukuki bir tartışma başlığı haline gelmiş durumda.
Ancak mevcut aşamada Anayasa Mahkemesi'nin memur emeklilerine seyyanen zam verilmesi yönünde kesinleşmiş bir karar verdiğini söylemek mümkün değil.
“Sadece memur emeklilerini ilgilendirmiyor”
Seyyanen zam tartışmasının etkisi milyonlarca kişiye uzanıyor.
Memur emeklilerinin yanı sıra halen görev yapan ve emeklilik hakkını elde etmiş memurlar, kamuya girmek için kadro bekleyen gençler ve dolayısıyla kamu personel sistemi de tartışmanın tarafları arasında bulunuyor.
Karakaş'ın değerlendirmesine göre sorun çözüldüğünde emeklilik hakkını kazanmış memurların görevlerinden ayrılması, boşalan kadroların yeni personelle doldurulmasının önünü açabilir.
2023'te yaklaşık 4 milyon memur ve 2,5 milyon memur emeklisinin mali ve sosyal haklarının toplu sözleşme kapsamında ele alındığı dönemde de Karakaş, seyyanen zammın memur emeklilerine bağlanmasını temel taleplerden biri olarak gündeme getirmişti.
Gözler yeniden Ankara'da
Üç yıl önce başlayan seyyanen zam tartışması, bugün memur emeklileri açısından hâlâ çözülmeyi bekleyen başlıklardan biri.
Karakaş'ın değerlendirmeleri, emeklilerin ekonomik kayıplarının yanı sıra kamu personel sistemindeki tıkanmaya da dikkat çekiyor.
Memur emeklilerinin beklentisi ise net: 2023 yılında gündeme gelen seyyanen zam vaadinin hayata geçirilmesi.
Karakaş'ın ifadeleriyle mesele yalnızca bir maaş artışı değil; emeklinin alım gücü, çalışan memurun emeklilik kararı ve kamuda görev bekleyen gençlerin istihdamı açısından birbirine bağlı bir sorun.
Şimdi memur emeklileri, yıllardır bekledikleri düzenlemenin hayata geçirilip geçirilmeyeceğini bekliyor.
