banner2

banner1

28.09.2020, 17:37

ASANSÖR TEHLİKESİ!

Asansörler zamandan ve insan gücünden tasarruf etmemizi sağlayan ve günlük hayatta sıkça kullandığımız ve hayatın vazgeçilmezi haline gelen ekipmanlardır. Teknik tabir ile asansörler; belirli seviyelere hizmet veren, esnek olmayan ve yatayla 15 dereceden fazla açı yapan kılavuzlar boyunca hareket eden bir taşıyıcısı olan kaldırma tertibatını veya sabit bir seyir yolu üzerinde esnek olmayan kılavuzlar üzerinde olmasa da hareket eden kaldırma tertibatını ifade etmektedir.

 ‘Her güzelin bir kusuru vardır’ demiş atalarımız. Günlük hayatta çokça kullandığımız, hayatımızı kolaylaştıran asansörlerin de zaman zaman kusurları olmaktadır. Ancak asansörlerde oluşabilecek kusurlar ne yazık ki ölümcül ya da ciddi yaralanmalara neden olan kazalara sebep olabilmektedir. Örneğin geçmiş yıllarda Sakarya’da bir lisede asansör düşmüş ve içerisinde bulunan öğrenciler yaralanmıştı. Yine İstanbul’ da bir inşaat şantiyesinde içerisinde işçilerin bulunduğu bir asansör otuz üçüncü kattan yere çakılmış ve asansörde bulunan on çalışan yaşamını yitirmişti. Bu kaza sonrası işçiler asansörün arızalı olduğunu ve geçen ay boşta iken düştüğünü söylemişlerdi.

Asansörler ile ilgili Makine Mühendisleri Odasının MMO/657 yayın numarası ile 2016 yılında yayınladığı ‘Asansörlerdeki Durum Raporu’ yayınına göre; yılda ortalama 30-40 bin asansör kurulumunun gerçekleştirildiği ve asansörün işletme süreçlerinde gerçekleştirilen bakım, onarım, cihaz ve ekipmanlarla birlikte yaklaşık 1 milyar dolarlık bir ekonomik hacme sahip olduğu bilgisi verilmektedir. Yine aynı yayında yaklaşık 470 bin civarında asansörün işletmede olduğu ve 2012 yılına kadar bunların sadece %7,5’inin kontrol edildiği belirtilmektedir. Kontrol edilen asansörlerin de % 70’inin tehlikeli olduğu belirtilmektedir.

Ülkemizde 2018 yılında Resmi Gazetede yayınlanan ‘ Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’ nde; Binada/yapıda sürekli olarak kullanılan asansörün periyodik kontrolü, yılda en az bir defa, Bakanlık tarafından yetkilendirilen ve ilgili idare ile protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşuna yaptırılır ibaresi bulunmaktadır. Yine aynı yönetmeliğe göre; piyasaya arz edilen asansörün ilk periyodik kontrolü tescil aşamasından önce, asansör yaptırıcısının müracaatı üzerine A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır. İlk periyodik kontrolün yaptırılmasından sonra her yıl periyodik kontroller tekrar edilir ve bu periyodik kontrollerin yaptırılması da ilgili idare ve bina sorumlusuna aittir.

Bu yönetmelik ile birlikte periyodik kontrol yaptırılan asansör sayısı artar mı bilinmez ancak literatüre *bina sorumlusu kavramı kazandırılarak bu işlerden sorumlu olacak kişiler belirlenmiştir. Yönetmeliğe göre bina sorumlusu; Asansörün güvenli bir şekilde kullanımını sağlamak amacıyla düzenli olarak bakımını, periyodik kontrolünü ve onarımını yaptırmaktan sorumlu olan, binada/yapıda kat maliklerinin kendi aralarında seçeceği veya dışarıdan yetki vereceği kişiyi veya kat malikini veya maliklerini veya kamu binalarında/yapılarında sorumlu yetkiliyi veya ticari/hizmet amaçlı yapılarda sorumlu yetkiliyi ifade etmektedir. Bu tanıma göre asansörlü bir sitede yöneticilik yapan kişi bina sorumlusu olarak asansörün periyodik kontrollerinden sorumlu olacaktır.

Aslında önemli olan sadece periyodik kontrol yaptırmak değil, yapılan kontrol sonucunda belirtilen uygunsuzlukların giderilmesidir. Kontrolü yapılan asansörler; kusursuz, hafif kusurlu, kusurlu ve güvensiz olmak üzere dört grupta değerlendirilir. Kusursuz olarak tanımlanan asansöre, muayene kuruluşu tarafından yeşil renkli bilgi etiketi iliştirilir. Hafif kusurlu olarak tanımlanan asansöre mavi,  kusurlu olarak tanımlanan asansöre sarı ve güvensiz olarak tanımlanan asansöre ise kırmızı renkli bilgi etiketi iliştirilir. Kullandığımız asansörlerde bu etiketleri çoğu zaman fark etmeyiz bile ancak can güvenliği açısından çok önemli olduğunu bilmeliyiz ve mümkünse etiketi incelemeliyiz.

Örneğin etiket kırmızı ise asansör güvensizdir ve bu asansörün kullanımına izin verilmemelidir. Etiket sarı ise asansör kusurlu demektir ve 20 gün içerisinde kusurların giderilmesi gerekir. Kusurlarının giderilmediği belirlenen asansör ise *ilgili idare tarafından ana besleme sisteminden elektriğinin kesilerek mühürlenmesi yoluyla hizmetten men edilir. Bu arada ilgili idareden kasıt Belediyeler veya Belediye sınırları dışında kalan alanlardaki yapılar için il özel idareleridir. Etiket mavi renkli ise bu asansör hafif kusurludur ve belirlenen uygunsuzlukların bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmesi gerekmektedir. Can kayıpları ya da yaralanmaların yaşanmasının yanı sıra; uygun olmayan, periyodik kontrolü yapılmayan, kontrolü yapılsa bile kusurlu olarak kullanılmaya devam eden asansörlerde yaşanabilecek kazalar sonrasında bina sorumlusu olarak tanımlanan kişilerin yaşanan kazadan sorumlu tutulacakları da ortadadır. Bizde buradan, konuyla ilgili bilgisi olmayan bina sorumlularına yükümlülüklerini duyurmuş olalım.

Sonuç olarak; asansörler hayatımızı kolaylaştırmakla birlikte ciddi hayati ve ölümcül riskler içerebilmektedir. Oturduğumuz sitelerde, alışveriş yaptığımız merkezlerde ve daha birçok yerde kullandığımız asansörlerin güvenli olduğunu bilmek kullanıcılar açısından çok önemlidir. Bu sebeple kullanıcılar olarak bizler asansörlerin önce etiketli olmasına sonra ise renginin yeşil olmasına dikkat etmeliyiz.

Yorumlar (6)
Volkan melikoglu 8 ay önce
Bu haftaki makaleniz güzel bir noktaya deginmis tebrikler açıklamalarınız icin
İbrahim 8 ay önce
Gayet net ve açıklayıcı bilgileriniz için teşekkür ederiz.Yazılarınızın devamını bekliyoruz.
Murat kabak 8 ay önce
Mantıklı ve başarılı gayet net anlatmış bilgileriniz. İcin teşekkür ederiz
Agah Oktay guner 8 ay önce
Başarılı bir yazı olmuş. Devamını bekliyoruz.
Samet caglayan 8 ay önce
Salih bey tebrik ederim. Yazilarinizin devamini diliyorum.
Ngm 8 ay önce
Tebrikler